Dünya'nın Merkezine Gitme Niyetiyle Yapılmış Bir Çalışma: Kola Derin Sondajı
Sovyetler Birliği tarafından Kola Yarımadası'nda açılan bu delik, doğal olmayan yollarla açılan en derin delik olarak kabul edilmekte. Yaklaşık olarak 12 km. kadar derinliğe sahip Kola Derin Sondajı, aynı zamanda birçok heyecan verici çalışmaya da gebe olmuş.
Dünya'nın Merkezine Gitme Niyetiyle Yapılmış Bir Çalışma: Kola Derin Sondajı


rusya’nın murmansk bölgesinde yer alan sondaj yer kabuğunun yaklaşık 12 kilometre delinmesi ile bugüne kadar yapılan en derin sondaj unvanını almaya hak kazanmıştır. sondaj kuyuları genellikle bir amaca hizmet etmek için açılmaktadır; su arama, petrol arama ve üretim, doğalgaz arama ve üretim, yer altı depolama tesisleri, jeotermal enerji üretimi bunlardan bazılarıdır. kola derin sondajı ise bunlardan farklı olarak uzay yarışının hararetli zamanlarında sadece sscb ve abd arasında çocuk gibi sidik yarıştırmak adına açılmış olup, maksat açalım bakalım ne varmış şeklindedir.

(bkz: sidik yarıştırmak)

yukarıda bahsettiğim gibi uzay yarışı çok göz kamaştırıcı ve hararetli olduğundan, kuyu açma yarışı bunun gölgesinde kalmıştır. 1960'larda sscb ve abd en derin sondajı kim yapacak görmek için gidebildikleri kadar derine gitmek için kuyu açmaya karar vermişlerdir. abd mohole projesi adı altında meksika’nın pasifik kıyılarında deniz altında sondaja başlamış ve kuyu denizin altında 183 metre derinliğe ulaştığında 1966 yılında fonu kesilerek terk edilmiştir. bu kuyu derinlik rekoru kırmasa da günümüz off-shore petrol sondajlarına ışık tutan bir sondaj olması nedeniyle önemlidir.

bu esnada abd’nin bu sondajını duyan rusya’da ülkenin en kuzey noktası olan kola yarımadası’nda sondaja başlamıştır. sscb 1970’de başladığı sondaj faaliyetine 1994 yılına kadar devam etmiş ve sonucunda kola derin sondajı’nı yani dünya’nın insan yapımı en derin kuyusunu açmışlardır. 

Kola Derin Sondajı (2007)

sidik yarıştırma sonucu başlamış bu kuyu aslında pek çok bilimsel çalışmaya da ev sahipliği yapar hale gelmiştir

günümüzde bile halen çok zor olan 12 km sondaj işlemi ile dünya’nın kabuğunda 12 km derinliğe kadar fiziksel çalışmalar yapmak mümkün kılınmıştır.

bugüne kadar proje kapsamında bulunan en önemli bulgu ise mikroskobik `plankton fosilleridir. yerin kilometrelerce altında bulunan bu fosillerin yaklaşık 2 milyar yaşında odlukları saptanmıştır. bu fosiller 24 farklı tarihi tür içermektedir. hayret verici olan durum yeraltının aşırı basınç ve sıcaklıkları altında organik materyallerle kaplı şekilde hayatlarını sürdürmeleridir. daha sonra fosilleşmişler tabi.

bilimsel anlamda başarılı sayılacak bu kuyu 1994’te durdurularak terk edilmiştir. bunun sebebi ise yeraltında oluşan sıcaklık kısa mesafelerde inanılmaz artışlar göstermeye başlamış, ortam sıcaklığı çok kısa mesafede 100 santigrat dereceden 180 santigrat seviyelerine çıkmıştır. bu yüksek sıcaklıkta sondajın sürekli arıza vererek devam edemez duruma gelmesine sebep olmuştur.

Kola Derin Sondajı, 1987'de Sovyetler Birliği pulunda
Kola Derin Sondajı (2012)


proje 2005’te resmi olarak sonlandırılmış, geride sadece metal bir kuyubaşı kalmıştır.

(Ağustos 2012)

beni en çok büyüleyen durum ise, dünya’da bulunan en derin sondajın sadece 12 km olması buna karşın sadece üst manto kısmına ulaşmak için yaklaşık 100 km delinmesi gerektiği, üst mantonun yaklaşık 660 km olduğu, alt mantonun yaklaşık 2,125 km olduğu, dış çekirdeğin 2,270km ve iç çekirdeğin 1,216 km olduğudur. yani, dünya’nın ekvatordan merkezine yarıçapı 6,371 km olmakla beraber biz en fazla 12 km delebilmişiz. yaklaşık 0.0019%’lik bir kısım delmişiz. bu kaba hesaplama bile yer bilimi’nin ne kadar bilinmez bir konu olduğunu sanırım gözler önüne sermiştir.

Patlamış Mısır Hakkında Daha Önce Duymadığınız Enteresan Gerçekler