Evrim Teorisi Neden Hâlâ "Kanun" Yerine Teori Olarak Adlandırılıyor?

Daha önce aklınıza gelmiş olması muhtemel bu sorunun cevabını Sözlük yazarı "tone" vermiş.
Evrim Teorisi Neden Hâlâ "Kanun" Yerine Teori Olarak Adlandırılıyor?
iStock.com


çünkü kanun ve teori farklı şeylerdir ve birbirlerinin yerine geçmezler.

bilimde kanunlar da vardır. mesela kütlenin korunumu yasası, mesela ters kare kanunu. bunlar laboratuar ortamında her zaman aynı sonucu vereceği bilinen işlemlerden.

bazı kanunlar ise, mesela yerçekimi kanunu gibi, lokal olarak doğru sonuçları verebilse de, genel görecililik kuramı gibi kanunlarla aşılmış, sebep-sonuç ilişkisinde ve olayın bilimsel altyapısını anlatmakta işlevini aslında göremediği anlaşılmış.

evrim ise tanımı gereği, canlılığın tarih sürecinde geçirdiği dönüşümü anlatır. bu dönüşümleri sağlayan çeşitli kanunlar vardır ama laboratuar analizlerinin neden ve nasıl olduğunu açıklayacak, bütün süreci gözlemleyecek bir teori gerekir.


yani teori şöyle bir şeydir diyebiliriz

bir odayı girersiniz ve yerde bir ceset yatmaktadır. cesedin yanında bir bıçak vardır. bıçakta bir şahsın parmak izi bulunur. ayrıca o şahsa ait ve aynı ayak numarasında bir kanlı ayak izi de gözlemlenir. parmak izi bulunan şahsı incelediğinizde boynunda tırnak izleri vardır, cesedin tırnaklarının altında da o şahsın dna'sı bulunur. buradan da delişmen biçimde kanıtı olan bir şekilde şu sonuca vararsınız: katil bıçakta parmak izi bulunan şahıstır.

evrim konusunda fosil kayıtları, mikroorganizma ve dna mutasyonu, türlerin bölgesel değişimleri ve göç yolları analizi, çeşitli çevresel değişimlerin türlere etkileri gibi, devasa bir veri arşivi bulunur ve bu veri arşivi bu sürecin kanıtıdır. dna mutasyonu bir kanundur, evrim ise bu kanunun sürece yayılmış bir analizidir.

tekrar ediyorum, bu analiz keyfekeder bir şekilde yapılmaz, gözlemlenen kanıtların bir süreç analizinden ibarettir.

Üniversite Tercihi Yapacakların Geleceğini Şekillendirecek Altın Değerinde Tavsiyeler