Kişinin Ufak Bir Özelliği Yüzünden Hakkında Genel Bir Kanıya Varmanın Bilimsel Adı: Hale Etkisi
İtiraf edelim; hepimiz günlük hayatımızda bu hataya ister istemez düşüyoruz. Belki bu etkinin yeterince farkına varırsak hatamızı düzeltme konusunda da yol katedebiliriz.
Kişinin Ufak Bir Özelliği Yüzünden Hakkında Genel Bir Kanıya Varmanın Bilimsel Adı: Hale Etkisi
iStock.com

bir insanın ya da herhangi bir nesnenin hakkındaki genel izlenimin, bu adı geçen insanın ya da herhangi bir nesnenin daha özel durumlarda bıraktığı / bırakacağı izlenimin önüne geçmesi.

şöyle ki, iyi biri olduğunu düşündüğünüz bir arkadaşınızın, çoğu zaman, başkalarına karşı kötü davrandığını fark etmiyorsunuz, hatta onu daha objektif değerlendirebilen diğerlerine karşı savunmak zorunda kalıyorsunuz...

gerçek terminoloji için: (bkz: halo effect)

özellikle internetten tanışılan kişilerde veya çok hızlı gelişen arkadaşlık diyaloglarında ortaya çıkan bir durumdur. basitçe insanın gördüğünüz dış özelliklerinden hoşunuza gideni seçer ve karakterinin geri kalanı için ona uygun olarak pozitif bir şekilde örersiniz.
güzel bir kadının aynı zamanda iyi bir insan olduğunu düşünmek, iyi konuşan birinin aynı zamanda dürüst olduğunu düşünmek, iyi giyimli birinin kültürlü ve centilmen olduğunu düşünmek gibi örnekleyeiliriz sanırım.

ilk defa 1915 yılında edward thorndike tarafından ortaya atılmıştır. ikili insan ilişkilerinin dışında, politika da, hukuksal kararlarda, işe alım kriterlerinde, eğitimde ve hayatın bir çok alanında etkilerinin ortaya çıktığı bir psikolojik olaydır aslında. örneğin aynı suça karışmış iki hırsızdan güzel olanının daha az ceza aldığı vakalar özerine çalışmalar yapılmıştır.

ferzan özpetek'in allacciate le cinture filmindeki baş karakter de bu etkiye güzel örneklerden birisidir.

bu etki dış görünüşleri güzel olan insanların içlerinin de güzel, yani iyi insanlar olduklarına olan inancı yaratır. 

(bkz: melek gibi kadın)
(bkz: hem guzel hem zeki)