Roma İmparatorluğu Hüküm Sürdüğü Sırada Vuku Bulmuş Önemli Olayların Kronolojik Sırası
Sözlük yazarı "jimi the kewl", Roma İmparotorluğu'nun başından geçmiş önemli olayları sıralamış.
Roma İmparatorluğu Hüküm Sürdüğü Sırada Vuku Bulmuş Önemli Olayların Kronolojik Sırası
Yahudi-Roma Savaşları

kronolojisi şöyledir

1200- ölülerini yakan italiklerin göçleri

900- ölülerini gömen italiklerin göçleri

1000- illyria'lı venetler ve japygların göçleri

1000-800- etrusklerin italya'ya gelişi

800- elymlerin sicilya'ya gelişi

814- kartaca'nın kuruluşu

800- greklerin aşağı italya ve sicilya' ya yerleşmeleri

753- roma'nın geleneksel kuruluş tarihi

508/7- etrusk krallarının roma'dan atılması

507- cumhuriyetin ilk konsülleri

508/7- kartaca ile ilk ticari anlaşmanın imzalanması

494- plebs'in mukaddes dağa çekilmeleri ve halk tribünlerinin tayini.

450- decemvirler ve 12 levha kanunlarının yazılması

387- allia muharebesi

366- sextius-licinius kanunları. plebs' in consulluğe girme haklarını almaları

343-341- i. samnit harbi

340-338- latinlerin isyanı

326-304- ıı. samnit harbi

300-289- roma'da ilk sıkkenin basılması

298-290- ııı. samnit harbi

282-272- tarent ile harb. livius andronicus'un roma'ya gelişi

270-201- cn. naevius

264-241- i. kartaca harbi

241- sicilya eyaletinin kuruluşu

240- andronicus ilk tiyatro eserini vermiştir.

239-169- q. ennius

234-149- bilge çato (bkz: marcus porcius çato)

218-201- hannibal harbi

218- trebia muharebesi

217- trasimene gölü muharebesi

216- cannae muharebesi

216-205- i. makedonia harbi

212- syrakus'un ele geçirilmesi

211- romalıların ispanya mağlubiyeti

206- kartacalıların ispanya'dan atılması

204- kybele ibadetinin roma'ya getirilmesi

202- zama muharebesi

200 -yüzyıl başlarında- naevius öldu

200-191- yukarı italya'nın ele geçirilmesi

200-197- i. makedonia harbi

195- çato'nun consul olması

192-189- suriye kralı antiochus ııı ile harp

184- plautus'un ölümü

171-168- ııı. makedonya harbi

159- terentius'un ölümü

149-146- ııı. kartaca harbi

146- kartaca ve korinthos' un tahrip edilmesi

133- bergama kralı attalos ııı 'un ölümü

133- provincia asıa 'nin kuruluşu, tiberius gracchus, halk tribünü

123-122- c. gracchus halk tribünü

116-27- marcus terentius varro

113-101- çimber ve teuton'lara karşı harp

106- çiçero'nun doğumu (bkz: marcus tullius çiçero)

111-106- iugurtha'ya karşı harp

104-100- c. marius'un consulluk' ları

100(102)-44- caius iulius caesar

100-25

(99 -24) cornelius nepos

94(99)-55- titus lucretius carus

91-88- müttefikler harbi

88-85- i. mithridates harbi

87(84)-54- gaius valerius catullus

86-35- gaius salluştıus crispus

85-42- marcus junius brütüs (caesar'ın sekreteri ve katili)

82-79- sulla'nın diktatörlüğü

80-72- sertorius 'a karşı harp

74- devletini roma halkına miras bırakan bithynia kralı nikomedes iv 'un ölümü

74-64- ııı. mithridates harbi

73-71- spartacus'ün ayaklanması

70- pompeius ve crassus consul, sulla anayasasının kaldırılması

67- pompeius, akdenizin hudutsuz salahiyetli kumandanı olarak tayin edilmesi.

66- pompeius, doğu başkumandanı olmuştur

65-8-  quintus horatius flaccus

63- onasya'nın pompeius tarafından yeniden tanzimi, bithynia-pontus eyaletinin kuruluşu

63- çiçero consul, catilina isyanı

63- octavianus -23 eylül- ün doğması

62- pompeius, başkumandanlığı bırakmıştır

60- i. triumvirlik

59-17- titus livius

58-51- caesar, galya'yı zapteder

54-.. sextus propertius

53- crassus'un mağlubiyet ve ölümü

49- caesar, iç harplere başlar

48- pharsalos muharebesi. pompeius 'un ölümü

47- caesar küçük asya'da, pharnakes'i mağlup etmesi

46- thapsus muharebesi

45- munda muharebesi

45- caesar, diktatör perpetuus [daimi diktatör]

44 -15. mart- caesar'ın öldürülmesi

43- mutina harbi, ıı. triumvirlik

43- caesar'ın ölümünden sonra antonius, "öldürülecekler" listesi düzenliyor

43-18- publius ovidius naso

42- philippi muharebesi

42-41- octavianus'un italya'da toprak dağıtımı

40- brundisium' de devletin taksimi

36- sextius pompeius 'un mağlup edilmesi

36- antonius' un parth harbi

31 -2. eylül- açtıum muharebesi

30- marcus antonius 'un ölümü, octavianus yalnız hükümdar

29- vergilius, aeneis destanını yazmaya başladı.

27 ocak ayında octavianus'a augustus unvanı ve tanrı niteliği verildi

25- galatia'nın ele geçirilmesi

19- vergilius'un ölümü

16-9- danube ve elbe 'nin ele geçirilmesi

8- quntus flaccus horatius'un ölümü

6-4 (?) isa'nın doğumu

i.s.

6-9- pannonia ve illyricum 'da isyan

9- armınıus, varus'u teutoburg ormanında yener ve öldürür.

14-37- tiberius

19- germanicus'un ölümü

30 veya 33- isa'nın çarmıha gerilmesi

31- seianus 'un idam edilmesi

37-41- gaius 

41-54- claudius

41-6- mauretania, güney doğu britannia ve thrace'nin ele geçirilmesi

45-58- paulus 'un gezileri

54-68- nero

61- britannia'da boadicea isyanı

63-6- ermenilerle parthia konusunda anlaşmaya varıldı.

65- piso komplosu ve seneca ile petronius'un öldürülmeleri

66-70- birinci yahudi isyanı (birinci roma savaşı)

68-69- galba, otho, vitellius - iç savaş

69-79- vespasianus

79-81- titüs

79- vesuvius yanardağının patlaması [pompeii - herculaneum]

80- roma'da colosseum'un törenle açılması

81-96- domitianus

96-98- nerva

98-117- trajanus

106- dacia'nın ele geçirilmesi

113-117- trajanus'un doğu seferleri

115-118- cyrene, kıbrıs ve mısır'da yahudi isyanı

117-138- hadrianus

122- britannia'da hadrianus duvarı

132-135- ikinci yahudi isyanı (ikinci roma savaşı)

138-61- antoninus pius

142- britannia' da antoninus duvarı

161-180- marcus aurelius ve lucius verus

162-166- parth savaşı

177-180- marchoman ve sarmatia savaşları

180-192- commodus

193- pertinax, didius fulianus

193-211- septimius severus

194- issus'da pescennius niğer'in yenilmesi.

197- clodius albinüs'ün luğdunum'da yenilmesi.

197-199- parth savaşı

208-211- britan savaşı

211 (212) -217- caracalla ve geta

212- antoniniana yasasıyla, herkese roma vatandaşlığı verildi.

212- hukukçu papinianus'un ölümü

217-218- macrinus

218-222- elagabalus

222-235- severus alexander. julia mamaea kuralı

223- julia maesa ve hukukçu ulpianus' un ölümleri

226- perslerin (sassaniani) parthları devirmeleri

235-238- maximinus i thrax

238- gordianus i ve ıı africanus africa'da, balbinus ve pupienus iktidarlarını ilan ettiler

238-244- gordianus ııı ; timesitheus kuralı

241-272- persia'nın 1. sassanı kralı sapor

244-249- arap philippus

248- roma'da bin yıl oyunları

249-251- trajanus decius. hristiyanların eziyetleri

251- decius gothlar tarafından abrittus'da yenildi ve öldürüldü.

251-253- trebonianus gallus. salgın hastalık başlaması

253- aemilianus

253-260- valerianus ve gallienus. germen ve pers saldırıları

257- hristiyanlara zulümler tekrarlandı

259-273- postumus'un zorla alınması ve ardılların batıya ilgileri

260- valerianus'un persler tarafından kaçırılması. gallienus'un tek başına hükümranlığı

261-267- odenathus 'un doğuda valiliği

267- doğuda zenobia'nın bağımsızlığını ilanı

268- naissus'ta gothlar'ın yenilmesi

268-270- claudius gothicus

269- gothlara karşı alınan kesin zafer

270- plotinus'un ölümü

270-275- aurelianus

270- dacia'dan çıkıldı.

271- roma'da aurelianus duvarına başlandı.

273- zenobia yenildi. palmyra 'nin ele geçirilmesi

274- galyalı imparator tetricus, çatalaunianus ovası'nda yenildi.

274- roma'da güneş-tanrı tapınağı

275-276- tacitus

276-282- probus

277-279- rhein ve danube'de alınan zaferler.

277- mani'nin ölümü

282-283- carus

283-284- carinus ve numerianus

284-305- diocletianus ve maximianus -286-

286-296- carausius 'un ve britannia'da allectus'un ele geçirilmesi.

293- constantius i ve galerius caesarlığa atandılar.

297-298- pers savaşı

303-311- hristiyanların çektiği en büyük ıstıraplar

311- serdica (sofia) duyurusu

312- büyük constantine 'in i milvianus köprüsü'nde maxentius'u yenmesi

312-337- büyük constantin i ve licinius -324-

313- hristiyanların yaşadığı mediolanum (milan) iradesi

324-330- constantinopolis 'in kurulması

325- nicaea konsülü

326- fausta ve crispus'un idamları

337- constantine ıı, constantius ıı, constans

350-353- batıda magnentius'un zorla alınması

357- julianus' un argentorate yakınında germenleri yenmesi

360-363- fulianus, paganizmin yeniden düzenlenmesi

363-364- fovianus

364-375- valentinianus i. doğuda; valens

375- gratianus ve valentinianus ıı(doğuda)

378- valens' in adrianople (edirne) de visigothlar tarafından yenilmesi

378-395- theodosius i

382- santo binasından zafer izi silindi.

383-388- batıda magnus maximuş'un ele geçirilmesi

389- jerome' un bethlehem 'de ibadethane kurması

392-294- batıda eugenius'un yakalanması

395- arcadıus (doğuda), honorius (batıda)

395-408- stilichus'un batıda kumandan olması

395-430- hippo regius (augustinus)

404- ravenna, batı imparatorluğunun başkenti oldu.

405- stilichus, ostrogoth radagaisus'u faesulae'da yendi.

406- germen istilacılar rhein'ı geçtiler.

408-450- doğuda theodosius ıı

410- roma'nın aları visigoth tarafından ele geçirilmesi ve onun ölümü.

413- constantius ııı rheine sınırına burgundianusları yerleştirmesi.

425-455- valentinianus ııı (batıda)

428-477- vandalların kralı gaiser

432-454- aetius batıda kumandan olur.

434-453- attila peydah oldu. hunların kralıydı.

439- kartaca'nın vandal krallığını açıklayan gaiser tarafından ele geçirilmesi

450-457- marcıanus (doğuda)

451- aetius ve visigothlar attila'yı catalaunia ovasında yendiler.

452- attila'nın italya'ya saldırısı papa leo i. tarafından durduruldu.

457-461- majorianus (batıda), kazandığı zaferlere rağmen vandallara karşı kaybetti.

457-474- leo i (doğuda)

474-491- zeno (doğuda)

475-476- romulus augustus (ravenna'da) son imparator

476-493- odoacer (herulianus) italya kralı

491-518- anastasius i (doğuda) bizans imparatoru

507-711- ispanya 'da visigoth krallığı

518-527- fustinus i bizans imparatoru

524- boethius'un ölümü

527-565- fustinianus i bizans imparatoru

528-539- justinianus özeti

533- belisarıus'un kuzey africa'yı vandallardan geri alması

535-553- belisarius ve narses 'in italya'yı ostrogothlardan geri alması

547- st. benedictus'un ölümü

568- lombardlar'ın kuzey italya'ya akınları

583- cassiodorus'un ölümü

590-604- papa büyük gergory ı

632- hz. muhammed'in ölümü

637-711- arapların şaşanı persia'sını, kuzey afrika'yı ve ispanya'nın büyük bölümünü ele geçirmeleri

678-717- arapların istanbul'dan (constantinopolis) geri püskürtülmeleri

732- charles martel 'in arapları fransa'da yenmesi.

1453- istanbul'un, fatih sultan mehmet önderliğinde osmanlılar'ın eline geçmesi. (doğu roma imp.' nun yıkılması)

1806- kutsal roma imparatorluğunun ortadan kalkması.

kronolojiyi oluştururken yararlandığım kaynaklar: 

michael grant / history of rome, sabahat atlan hocanın, cumhuriyet dönemi roma tarihi eseri / istanbul üniv. tarih bölümü / edward gibbon / the decline and fall of the roman empire ve değerli hocam bedia demiriş 'in özel ders notları.

DAHA FAZLA İÇERİK