Vegan Lezzetlerde Bugün: Kendi Ellerinizle Hazırlayabileceğiniz 3 Farklı Bitkisel Süt Tarifi
Sözlük yazarı "insaniz iste", hindistan cevizi, soya ve kenevir sütü tarifleriyle veganları mutlu edecek sağlıklı üç farklı çeşit sütün tarifini paylaşmış.
Vegan Lezzetlerde Bugün: Kendi Ellerinizle Hazırlayabileceğiniz 3 Farklı Bitkisel Süt Tarifi
iStock


hindistan cevizi sütü

evde yapımı en zahmetsiz bitkisel süt çeşididir. elzem yağ asitleri ve bardağında 3 gram ve üzeri protein, beyin ve kemik sağlığını geliştiren laurik asit içerir.

malzemeler:

- bim'de pakedi 1 tl'ye satılan hindistan cevizi rendesi

- keyfe göre 2-3 bardak kaynar su

1 paket hindistan cevizinin üzerine taşmayacak miktarda, kaynayıp 1 dk beklemiş su dökülür, yarım saat bir kenarda üzerine çay tabağı örtülüp bekletilir. ardından süzülmeden blendera atılır, üzerine 2 bardak kaynar su daha eklenir, 2-3 dakika yüksek devirde durup çalıştırarak durup çalıştırarak çırpılır. sonra sık delikli bir süzgeçle bir şişeye süzülür, posası elle iyice sıkılarak sütümüzün son zerrelerine kadar faydalanılır. süt hazır, sıcak sıcak pek bir güzel gider. buzdolabında 3 gün dayanır, fakat üzerinde vücutta üretilemeyen yağ asitleri içeren kıymetli yağı birikir ve katı bir hal alır, isterseniz sağlamca çalkalayıp içersiniz, isterseniz ısıtıp yağı iyice homojenize olunca vegan kekinizin yanında içersiniz. ben light içmek istiyorum diyenler tarifteki 2 bardak suyu 1 buçuk bardağa düşürüp sütün üzerinde donan yağı alarak saçlarında eritip 1-2 saat bekleterek saç maskesi yapabilirler.

posayı çöpe atıyor muyuz? elbette hayır. posayı birkaç farklı şekilde değerlendirebilirsiniz:

- bazı tariflerde un yerine koyarak,

- ocakta kısık ateşte kurutup yağsız hindistan cevizi tozu elde edip kavanozda saklayarak, 

- 1 bardak şeker, 1 bardak posa, 3 yumurta alternatifi keten tohumu karışımıyla coco denilen kurabiye tarifin vegan olanını yaparak.

not: keten tohumu karışımı: 1 kaşık öğütülmüş keten tohumu, 3 kaşık kaynar suyla çırpılarak 1 yumurta elde edilir, suyu 1 kaşık azaltıp 10 dk da buzdolabında bekletirseniz tam bir yumurta kıvamı elde edilir.

not 2: hindistan cevizini suyla blenderdan çekerken içine bir de 1 yemek kaşığı yulaf ezmesi (eti lifalif falan) koyarsanız çok daha yoğun kıvamlı kremsi bir süt elde edersiniz.

soya sütü

yüksek miktarda kalsiyum ve süte kıyasla çok daha fazla protein içeren tadı da kıvamı da bitkisel sütler arasında en sevdiğimdir.

marketlerden almak yerine evde yaparak litresini 1 liraya imal edebilirsiniz. tarife geçmeden önce ankara ilinde soya fasulyesi nerelerde bulunur önce bunu söyleyeyim, demetevler'de öykü center'ın karşısındaki lokmanda var ama neyin kafasında bilmiyorum kilosunu 20 liraya satıyor.

1 bardak soya fasulyemizi bi kaba koyuyoruz (önce ayıklayalım tabii taş maş çıkar), üstünü kaplayacak 2 parmak gececek kadar su ekliyoruz ve buzdolabında 10-12 saat bekletiyoruz. genelde ben geceden koyar sabah sütümü yapar taze taze içerim. sonra suyunu süzüyor biraz elimizde ovuşturup kabuklarından kurtuluyoruz (çok çabalamayın gittiği kadar). ardından blendera veya bıçaklı döner bi alete koyup üzerine kıvamını nasıl istediğinize göre 2-3-4 bardak su ekleyerek 3-4 dk beyaza yakın kremsi akışkan bir sıvı oluşana kadar aleti çalıştırıyoruz. ardından direk bir tencereye döküp arada karıştırarak ağız tadınıza göre 1-2 yemek kaşığı şeker, biraz vanilyalı olsun derseniz de bir paket şekerli vanilin ekleyip (bunu eklerseniz normal şeker oranını düşürün) 15-20 dk orta ateşte pişiriyoruz ve üstündeki köpüğü alıp kendi halinde soğuduktan sonra bi süzgeç veya en güzeli temiz bir bez yardımıyla cam şişelerimize süzüyoruz posasını da atmıyoruz hoş bir tadı oluyor yemeklere keklere ekleyebilirsiniz veya direk ekmek arası yiyebilirsiniz benim gibi. şişemizi de buzdolabında 3 gün 4 gün neyse -bozulana dek kalmaz zaten öyle güzel ki içtikçe içesi geliyor insanın- saklıyoruz.

diğer bitkisel sütler: kenevir sütü, susam sütü, badem sütü, pirinç sütü, yulaf sütü, fındık ve kaju sütü, hindistan cevizi sütü...

not: ulus'taki istanbul baharatta ve yeni otel (?) diye geçen otelin altındaki (binaya girmeden yer altına doğru bir merdiven iniyor) lokmanda bulabilirsiniz yine kilosu 7 liraya.

kenevir sütü

içeriğinde çok yüksek miktarda protein (bardağında 4-5 gram kadar) ve 10 esansiyel aminoasit, 1:3 oranında vücutta üretilemeyen omega 3 ve 6, demir ve kalsiyum bulunduran faydalı ve çok ucuz bir süt çeşididir.

aktarlarda vs. çok kolay bulunmaktadır ve hatta kuş yemi niyetine satılmaktadır. çetene, kendir, bizim bildiğimiz şekliyle kenevir tohumudur. kilosu ankara dolaylarında 7 tl'dir, 1-2 lira aşağı yukarı oynar. taneleri çok hafif olduğundan 1 kilo kenevir koca bir torba etmektedir, gerek yoktur.

malzemeler:

1 su bardağı kenevir tohumu

3-4 su bardağı içme suyu

biraz şeker veya tatlandırıcı (isteğe göre)

1 su bardağı kenevir tohumu üzerine ağzına kadar içme suyu doldurulup geceden veya 5-6 saat öncesinden buzdolabında beklemeye koyulur. niye içme suyu diyen arkadaşlarımıza ankara'da melih gökçek gibi bir organizmanın varlığını ve musluklardan akan sidik kokulu suları hatırlatırım. neyse devam edelim, sonra süzülüp içindeki göze gelen çer çöp ayıklanır, blendera atılır. üzerine 1 bardak içme suyu ekleyip yüksek devirde beyaz bir süt elde edene kadar (aşağı yukarı 1 - 1,5 dk) karıştırılır. üzerine nasıl yoğunlukta bir süt istediğinize bağlı olarak 2 veya 3 bardak su daha eklenir ve 1 dk daha karıştırılır orta-yüksek devirde. daha sonra bir süzgeçten geçirip posasını buzdolabında bekletin çöpe atmayın, süzdüğünüz süte de birkaç kaşık isterseniz şeker, şekerli vanilin paketi vs ekleyebilirsiniz.

maliyete gelelim, 1 litre süt size 50 kuruşa mal olacaktır, düşünün gerisini.

kenevir tohumu posasını da ocakta kavurarak eskiden köylerde yapıldığı gibi baharat ekleyip çıtır çıtır yiyebilir dürüm yapabilirsiniz.

not: kenevir sütünün tadı biraz fazla bitki tadındadır, alışmamış bünyelerde kötü izlenim yaratabilir, fakat birkaç denemeden sonra boş boş otururken bile içebileceğiniz bir süt olacaktır.

not 2: kafa yapmaz.

not 3: daha kıvamlı, kremamsı, marketteki meyveli süt kıvamında bir süt isterseniz blender aşamasına gelince 1 kaşık yulaf atabilirsiniz tohumların içine, şu kahvaltılık diye satılanlardan.

sonradan gelen not: posayla kenevir helvası da yapabilirsiniz.