233 Yıllık İngiliz Barings Bankasını İflasa Götüren Sorumsuz Bankacı: Nick Leeson

"Bir kişi koskoca şirketi nasıl batırabilir" sorusunun vücuda gelmiş hali diyebiliriz Leeson için.
233 Yıllık İngiliz Barings Bankasını İflasa Götüren Sorumsuz Bankacı: Nick Leeson


nicholas william "nick" leeson, 1967’de watford’da doğdu

1985 yılında okulu bitirdiğinde sıradan bir bankada işe başladı. 1987’de terfi alarak morgan stanley’e geçti. hırslı nick, 1989’da dünyanın en eski ikinci bankası (since 1762) barings bank'e geçmeyi başarmıştı. 1992 senesinde bankanın singapur’da yeni açılmış biriminin başına geçti, burada futures piyasasının başına getirildi. bu arada leeson ingiltere’de brokerlık lisansı için başvurmuştu ve başvurusu sahtecilikten dolayı reddedildi. mamafih, banka bunu önemsemedi.

nick leeson singapur’da bankanın fonlarını kullanarak futures piyasalarda pozisyon alıyordu. nick yaptığı spekülatif yatırımlarla bankaya inanılmaz kar ettiriyordu. banka nick’ten memnundu. yıllık maaşı 50 bin £ iken 130 bin £ prim alıyordu.

biriminde görevli bir kızın hata yapması sonucu 20 bin £’luk bir kayıp meydana gelmişti

bunu gizlemek için 8888 kodlu bir hesap açtı. ancak daha sonra kendi yapmış olduğu hataları telafi etmek için de bu hesabı kullandı. modern bankacılık uygulamasında bankalar açık pozisyon tutmazlar. yani bir hissenin veya paranın yükseleceğini düşünüp o yönde pozisyon almazlar. yanı sıra, şimdiki uygulamada hazine birimlerinde ön ve orta ofis diye bi ayrım vardır. nick leeson ise fazla yetkiyle donatılmıştı. banka fonlarının önemli bir kısmını japon hisselerine endeksli futures sözleşmelere yatırdı. (nikkei endeksi) japon borsası ise düşmeye başladı. nick zararı kapatmak için 16 ocak 1995’te daha fazla miktarda fonla hisselerin yükseleceği yönünde pozisyon aldı yine. ancak 17 ocak’ta binlerce insanın öldüğü 7.2 şiddetindeki kobe depremi meydana geldi. japon borsası çöktü. nick leeson muazzam bi zarara sebep oldu. ancak stop-loss’tan haberi olmadığı için mi gerçekten deli olduğu için mi bilinmez, o hala alım yaparak koskoca japon borsasındaki düşüşü tersine çevirebileceğini düşünüyordu...

nick leeson 23 şubat 1995’te “i'm sorry” diye bir not bırakarak singapur’dan kaçtı

ancak çok sürmedi ve frankfurt havalimanında kıskıvrak yakalandı. barings bank yönetimi, açık pozisyonları kapatmadan önce basın açıklaması yapmak gibi bir salaklık yaptı. hisse senetleri iyice düştü, zarar büyüdü. bu olaylar sonucunda, banka 830 milyon pound zarara uğradı ve 233 yıllık "barings bank" 1 pounda ing bank’a satıldı.

bu olaylar tüm dünyaya iç denetim ve risk yönetiminin önemini gösterdi. nick leeson singapur'da 4 yıl hapis yattıktan sonra kolon kanseri teşhisiyle terhis oldu. tabii ki sebep olduğu zararı ödemedi. en son irlanda’da galway futbol takımının başkanlığını yapıyor ve bankacılıkla ilgili konferanslarda konuşmalar yapıyordu. kendisiyle ilgili 1999 yapımı bir de film mevcut: “rogue trader”

kaynaklar: https://en.m.wikipedia.org/wiki/nick_leeson
https://en.m.wikipedia.org/wiki/barings_bank

Türkiye'de Bugüne Kadar Görülmüş En Kusursuz Hırsızlık: Ziraat Bankası Balgat Şubesi Soygunu

En İyi Uyarlama Senaryo Oscar'ının Sahibi The Big Short'ta Geçen Finansal Terimler