Alman Köylü Savaşı'nın Habercisi Olan Büyük Köylü Ayaklanması: Bundschuh

15. yüzyıl sonlarında geçen heyecanlı bir Orta Çağ hikayesi okumak isteyenleri buraya alalım.
Alman Köylü Savaşı'nın Habercisi Olan Büyük Köylü Ayaklanması: Bundschuh


köylüler arasında huzursuzluk eksik olmuyordu

alman köylü savaşı'nın doğrudan habercisi, bundschuh olarak bilinen, büyük ölçüde bir yeraltı köylü ayaklanmasıydı. bundschuh ismi ve sembolü, soylunun iyi stiefel'inin (çizme) tersine, köylünün bağcıklı potininden geliyordu. almanca konuşulan alsas'da alevlendi, bundschuh muhtemelen hayat pahalılığının artışıyla kıvılcım aldı, fakat köylülerin temel talepleri, rahiplerin gelirlerinin azaltılması, bir cemaatteki papaz sayısının sınırlandırılması ve rahip mahkemelerinin ortadan kaldırılması gibi dinsel reformları içererek zamanla genişledi. lord ve astı arasındaki etkileşimde bir yol gösterici olarak incil kaidelerine göndermede bulunan "yalnızca tanrı'nın adaleti" veya "tanrı'nın kelamı" sloganları, köylülerin roma sözleşme hukukundan ziyade geleneksel hukuka dayanan ve lordların veya ruhban sınıfının değil yalnızca imparatorun ve papanın otoritesini kabul eden, radikal ve yeni bir toplumsal düzen arzusunu dile getiriyordu. ne yazık ki, anti-semitizm her yerde hazır ve nazırdı; papazlar faaliyetlerini kısıtladığı için faizci olmak zorunda kalan yahudiler müşkülpesent tefeciler olarak görülüyordu. bazı bundschuh programları sabitlenmiş bir yüzde beşlik faiz oranı talep ederken, diğer üyeler yahudilerin kökünün kazınmasını talep ettiler.

bundschuh ondalıklar dahil vergilerin kaldırılması çağrısında bulunduğunda ve dikkat çekecek biçimde, yalnızca kendisi için vergi toplama hakkı iddia ettiğinde, hareket varolan prenslik otoritesine karşı kendini başlangıç aşamasındaki bir ikili güç olarak oluşturmaya başladı. papazların cemaatler tarafından seçilmesi çağrısını yaptığında, hareketin programı bir buçuk yüzyıl sonra ingiltere ve kuzey amerika kıtası için rahiplerin seçilmesi talepleriyle anglikan kilisesi'nin başı olduğu iddiasındaki ingiliz püritenlerinin yerleşik görkemli otoritesinin temellerini sarsacak olan radikal programına benzemeye başladı.

1490'da Avrupa böyleydi.

bundschuh hakkında kayda değer olan şey

1493 ve 1517 arasında yarattığı yüksek örgütlenme derecesi ve genel olarak köylü hareketlerine yöneltilen suçlamanın aksine, üyelerinin gösterdiği kararlılıktı. daha kesin konuşmak gerekirse, bundschuh bir komploydu: yasadışıydı, çok gizli tutulması zorunluydu ve üyeleri yeminler, seremoniler ve herhangi bir ihaneti cezalandırma taahhüdü ile bağlanmıştı. friedrich engels bu harekete duyduğu hayranlığı şöyle ifade etmiştir:

"kırsalda dağınık halde oldukları gerçeğine rağmen daha merkezi bir örgütün handikaplarının üstesinden gelmişlerdi ve sayısız dağılmadan, yenilgiden ve liderlerinin öldürülmesinden sonra bile, kitlesel bir ayaklanma fırsatı çıktığı anda, komplolarını tekrar tekrar yenilediler."

1493'te, paskalya haftası süresince bazı bundschuh liderleri schallstadt kentini ve yakınındaki manastırları ele geçirmek, kent zenginlerinin varlıklarına el koymak ve alsas'ın geri kalanında benzer eylemlere girişmek için cesurca bir plan yaptı. plan otoriteler tarafından bir şekilde öğrenildi ve liderlerin çoğu yakalanarak işkence gördü. bir kısmı da elleri veya parmakları gaddarca kesilerek bölgeden sürüldü. alsas hareketinin başarısızlığına rağmen bundschuh yine de yok olmadı; köylü sınıfının gizli yaşamında devam etti ve gelecek otuz yıl boyunca güney almanya'nın farklı kısımlarında sürekli olarak yeniden ortaya çıktı. 1500'lerin başlarına kadar, hareketin speyer'deki üyeleri serfliğin ortadan kaldırılmasını, manastıra ve kilise'ye ait arazilerin el konularak halka yeniden dağıtılmasını ve imparatorluk tacı altında gevşekçe birleşmiş bir almanya'yı dahil ederek bu programı önemli ölçüde genişletmişlerdi.

alsas'daki gibi, bruchsal kasabasını ele geçirmek için yapılan büyük bir ayaklanma planı da yarıda kaldı

bu kez üyelerden birinin günah çıkardığı bir papaza planı naifçe anlatması nedeniyle. imparator i. maximilian'ın sert buyruğu altında hareket eden alarm halindeki otoriteler karşılaştıkları direnişi bastırdılar. fakat bundschuh üyelerinin çoğu otoritelerce asla bulunamadı ve hareket farklı biçimlerde ve farklı isimlerde varolmaya devam etti. svabya'da, württemberg dükalığı'nda, ismini zararsız bir katolik köylü tarikatına atfen fakir conrad olarak değiştirdi. yukarı ren bölgesinde eski bir asker ve alsas komplosu gazisi olan joss fritz, geriye alsas'a doğru ve baden württemberg içlerine doğru yayılan karmaşık bir komploda köylüleri şövalyeler, muhalif papazlar ve şehir plebleri ile birleştirmeyi başardı. freiburg kasabasını ele geçirmeye yönelik gizli bir tertibe ihanet edilmesine ve hareketin bir kez daha bastırılmasına rağmen üyelerin çoğu kaçtı. bundan kısa bir süre sonra württemberg dükalığı'nda toplanan bir fakir conrad kongresi, 1514'te bölgedeki kıtlık koşulları nedeniyle geniş destek gören bir isyana önderlik etti. köylüler ve kasaba plebleri beraberce üç svabya kasabasını almayı başardılar; aslında, temsilcilerini stuttgart'ta toplanan württemberg parlamentosuna sokmayı dahi başardılar. fakat hilekar dük ulrich, orta sınıf temsilcilerine tübingen'de köylülerin olmadığı alternatif bir mecliste toplanma emri verdi. meclis görev duygusuyla, isyana karşı bir kanun çıkardı ve dük köylü milisleri dağıtmak için askerleri topladı. acımasızlığına karşın, dükün "isyancılara" karşı davranışı özellikle gaddarca değildi; fakat köylülerin taleplerini tamamen göz ardı etti ve dükalıktaki tüm köylü meclislerine karşı kanunları güçlendirdi. fakir conrad hareketinin önemli liderleri bir kez daha kaçsalar da, bundschuh hareketini kara orman bölgesinde yeniden oluşturma çabaları yetkililerce etkin biçimde bastırıldı. yarıda kesilen üç ayaklanma nedeniyle neredeyse büyülü bir yaşam sürmüş olan john fritz, sonunda yaşamını noktalayacağı isviçre'ye kaçtı.

almanya'daki köylü savaşının doruk yıllarından epeyce önce, isviçre, macaristan ve slovenya'da, 1513 ila 1515 yılları arasında kitlesel bir ayaklanma patlamıştı. macaristan'da, görece ılımlı bir kral, feodal lordların hiddetle öfkelendikleri tarımsal reformlar başlatmıştı ve lordlar taht üzerindeki otoritelerini yeniden kazandıktan hemen sonra reformlar ahlaksızca feshedildi. bunun üzerine, askeri bir kumandan olarak sıradışı bir ün kazanan ve türk ordularıyla savaşmak için büyük ölçüde köylülerden oluşan bir halk milisi örgütlemiş bir şövalye olan györgy dozsa, 1514'te iyi disiplinli bu güçleri soylu sınıfa karşı tam bir köylü savaşı başlatarak harekete geçirdi. dozsa, monarşiyi ve soylu sınıfın ayrıcalıklarını ortadan kaldıran bir cumhuriyet ilan etti ve macaristan, bir kez daha, iki yüzyıl önce paris'teki etienne marcel ile olduğu gibi, tarihin nefesini tutmuş göründüğü toplumsal bir karar aşamasında bulunuyordu.


gerçekte, bu köylü isyanı şehirli orta sınıfın tereddütlü bir desteğini dahi kazanmıştı

fakat köylüler malikaneleri ve kaleleri ateşe verdiklerinde, burjuvazi her zamanki korkusuyla endişeye kapıldı ve fazla militan bir köylü ayaklanmasından korkarak köylüleri yüzüstü bıraktı ve desteğini soylulara verdi. macaristan'ın gelecekteki kralı john zapölyai onlar adına muazzam bir ordu oluşturdu. tüm köylü ayaklanmalarının kaotik, çetevari olaylar olduğuna yönelik süregiden inanca karşın, dözsa'nın iyi disiplinli, mükemmel örgütlenmiş ve sadık ordusu kahramanca ve inatla savaştı, fakat zapölyai'nin burgher ve kırsal soylulardan oluşan ordusu tamışvar'da bu orduyu acımasızca ezdi. bu askeri zafer üzerine, macar soyluları bir mecliste toplandı ve kendi ülkelerinin gelecek yüzyıllardaki tarihini aslında donduracak bir sürekli durum olarak serfliği ilan etti.

yüzyıllar sonra, italya'daki risorgimento'yu hazırlayan benzer bir örgütlenme için: