Bir Yazım Hatası Sayesinde Tam 500 Bin Dolara Satılan Tarihi Biranın Hikayesi

İngilizlerin kutup keşifleri sırasında içtiği, Allsopp's Arctic Ale ismi verilen ve yıllar sonra müzayedede rekor bir paraya satılarak 'dünyanın en pahalı birası' unvanını kazanacak biranın öyküsü, buyrun.
Bir Yazım Hatası Sayesinde Tam 500 Bin Dolara Satılan Tarihi Biranın Hikayesi

19'yy da ingilizler'in kutuplarda "kuzeybatı geçidini" keşfedip bunu ticaret için kullanma hayalleri vardı. bu görevler "kaşif" unvanı sunacağı için cazip gözükse de son derece trajik sonuçlarla da karşılaşılabiliyordu. mesela franklin expedition gibi.*

bizim hikayemizin konusu olan hms resolute isimli gemi ise, franklin expedition'daki akibeti belirsiz kaşifleri kurtarmak için gönderilen gemilerden biriydi. sir edward belcher komutasında 1852 yılında çıktığı bu kurtarma görevinin adı da belcher expedition idi. lakin görevde başarı sağlanamamış, kendisi 1854 yılında buza saplanınca baffin adası'nın oralarda bir yerlerde terk edilmiştir. evet.


geminin hikayesi oldukça kısa oldu. lakin, esas ilginç olan bu geminin görev hikayesi değil (aslında görev hikayesi de ilginç), terk edildikten sonra başlayan hikayesi. özellikle de benim gibi bir bira severseniz...

"peki nedir bu ilginçlik?" derseniz lafı dolandırmadan yapıştırıyorum; gemi bugün abd başkanının oval ofisinde bulunmaktadır. yani gemi olarak değil tabii, masa olarak.


1854 yılında ingilizler gemiyi kaderine terk ettikten bir sene sonra amerikalı balina avcıları bu gemiyi keşfeder

1856 yılında da tamire başlarlar ve güzelce onarırlar. şöyle güzel bir incelik yapalım diyerekten gemiyi ingiltere'ye hediye olarak verirler. ingilizler de "aa oldu mu şimdi" diyerek bu jestin altında kalmak istemezler ve geminin güvertesinden yukarıda resmini koyduğum masayı (ve birkaç mobilya daha) yaptırıp amerikan başkanı rutherford hayes'e hediye ederler (1880). bu gemi o gün bu gündür (bir iki cins abd başkanı kullanmamış gerçi) abd başkanlarının kullandığı sembolik masa haline gelmiştir. evet. peki bira ne alaka? şu alaka:

kuzeye keşfe giden bu gemilere arctic ale denilen biralar istiflenirdi. kraliyet tarafından açılan yarışmayı kazanan bira ustası reyiz samuel allsopp arctic ale'leri amacına özel olarak yapmıştı. 50'liği 700 kalori olan biraların alkolü de yüzde 12 nispetindeydi ki ortalama -40 c olan havada donmasınlardı. ayrıca uzunca dayansın diye şerbetçi otunu da bol koymuştu reyiz. seferin lideri sir edward belcher 'in defterine düştüğü not, bu biraların denizciler için ne kadar önemli olduğunun da bir göstergesiydi "(arctic aleler) inanılmaz değerli birer antiskorbütik, gemide sürdürdüğümüz hastalıklarla mücadele için vazgeçilmez bir nimet."


işte bu sebeplerden arctic aleler apansız bira sevicileri tarafından her zaman merak edilegelmiş, bir nevi efsaneleşmişti.

ilk postası 1852 yılında belcher expedition için üretilen arctic alelerin 2. postası belcher'in ekibini kurtamaya giden leopold mcclintock taifesi için üretildi. 3. posta da 1875 de sir george nares'in seferi için üretildi. 1889'da 1875 yapımı birayı deneyen alfred barnard (19. yy ingiliz bira üreticileri kronikçisi dayı) bu bira hakkında şöyle not düşmüş:

"birayı, hoş kahverengi renkli, şarapsı, fındıksı aromalı ve sesini de ilk günkü tazeliğinde bulduk. yüksek alkolü ile beraber, içerisindeki fermante olmamış ekstrattan dolayı oldukça da besleyici gözükmektedir."

1875 den sonra çeşitli aralıklarla üretilse de efsane olan bu üç postadır. zira sonraki üretimler ticari seri üretimlerdir ve alkolü hafifletmek için tarif bozulmuştur.

ama hikayenin birası hms resolute hanım kızımızın ambarından çıkarılan ve 2007'de bir müzayede de tam 307 dolara satılan 1852 allsopp's arctic ale idi yani ilk seri. 307 dolar böyle dil dökülen bira için az sanki değil mi ? evet az.çünkü bu ilk müzayede de isim alsop's arctic ale olarak bir p eksik yazılmıştı. ahah.

yazım yanlışı sayesinde 307 dolara güzelim şaheseri cukkalayan abimiz ne yaptı biliyor musunuz? hayır içmedi. ertesi gün doğru isimle, allsopp's arctic ale, birayı tekrar müzayedeye çıkardı. tam 503.300 dolara satıldı bira. evet hanımlar beyler yanlış duymadınız, bir ellilik bira beş yüz üç bin amerikan dolarına alıcı buldu. bu da onu dünyanın en pahalı birası yaptı tabii. oldukça pahalı :)

eBay'deki ilk açık artırma ilanı
İkincisi.

kutup keşifleri, abd başkanın masası ve dünyanın en pahalı birasının ortak noktası işte bu gemidir ey dostlar. (etkili bir çıkış yapamayacağım) bu da böyle bir hikayedir.

*franklin expedition'ı anlatan the terror isimli bir amc dizisi mevcut. gayet güzel bir dizi, tavsiye edilir. hms terror franklin expedition'da yer alan 2 gemiden biri. diğeri için (bkz: hms erebus)

not: 2015 yılında, 1875 sir george nares expedition için üretilen bir şişe arctic ale 5,131 dolara satıldı.

not 2: bu biraların yeniden üretimleri mevcut. yurt dışındaysanız bulabilirsiniz.