F-16'nın Deniz Harekatı Yetenekleri Güçlendirilmiş Japon Varyantı: Mitsubishi F2

II. Dünya savaşı'ndan sonra adım adım geliştirilen ve 4 gemisavar füzeyi aynı anda taşıyabilen bu uzakdoğu silahına yakından bakalım.
F-16'nın Deniz Harekatı Yetenekleri Güçlendirilmiş Japon Varyantı: Mitsubishi F2

mitsubishi f2... bu capon ef onaltısına epeydir bakmak istiyordum. böyle devşirme uçakları nedense pek severim. bir ruhu tekrar değiştirmek hoşuma gidiyor galiba. bu uçak, japon endüstrisinin katkılarıyla, f-16nın baz alınıp, asfao yetenekleri öne çıkan bir savaş jetidir.

ASFAO: Anti surface force air operations / su üstü unsurlarına karşı hava harekatı.

öncelikle biraz jasdf'nin tarihini inceleyelim

ikinci dünya savaşında japonların bir hava kuvveti sınıfı bulunmamaktaydı. kara ve deniz kuvvetlerinin havacılık sınıfları mevcuttu. ikinci dünya savaşının ardından japon imparatorluk ordusu ve donanması lağvedildi.


1 temmuz 1954'te japon öz hava savunma kuvvetinin kurulması için mutabakat imzalandı. ilk olarak jasdf için uçaklar abd tarafından hibe edilmiştir. jasdf f-86, f-104, t-33, s2-1 tracker gibi birçok abd jeti hibe aldı. fakat bu uçakların genel olarak birçok yeteneği kısılmıştı.


örnek verecek olursak f-104j uçağının havadan yere bombardıman özelliği ise yok denebilecek kadar azdır. abd'nin isteklerine paralel olarak m-2 bombalama bilgisayarı uçaktan kaldırılmıştır. ayrıca havadan yere roket podlarının kızılötesi nişan silah sistemleri sökülmüştür.


japon havacılık endüstrisi 1960- 1970'li yıllarda kendisini geliştirmek istemiştir

ilk olarak f-104'lerin lisans altında üretiminden sonra f-4ej uçaklarının da lisans altında üretimi istenmiştir. toplamda 140 adet uçağın üretilmesi kararlaştırılmıştır. fakat f-4ej'ler de abd'nin isteklerinden ötürü çok kısılmış uçaklardır. havadan yakıt ikmali, agm-12 füze sistemi, nükleer silah kontrol sistemi ve ve an/ajb-7 bombalama sistemi yetenekleri iptal edilmiştir.


japon endüstrisi bu duruma çıkış aramak istemektedir

bundan ötürü kendi uçaklarını veya lisans üzerinden geliştirilebilecek uçaklar aramaktadır. 1960'ların ortalarında kara saldırısı yeteneği olan modifiye edilebilecek gelişmiş bir jet eğitim uçağı için çalışmalara başlandı. t-38 talon ve sepecat jaguar'ın lisanslı üretimini düşündükten sonra , japonya kendi eğitim uçağı olan süpersonik mitsubishi t-2'yi geliştirmeye karar verdi ve ilk uçuş 20 temmuz 1971'de gerçekleşti.


t-2 uçakları üzerinden geliştirilen f-1 uçağı japon endüstrisi için önemli bir atılımdı. fakat uçakların gövdelerinin uçuş ömürleri kısaydı. bundan ötürü yeni bir uçak projesinin başlaması gerekmekteydi. f-1 uçakları hizmetten çıkarılırken f-15j ve modernize edilen f-4ej kai uçakları hava yer taaruz görevlerini üstlenmeye başladılar. son f-1 uçağı 2006 yılında emekli edildi.


1980'li yıllara gelindiğinde japon endüstrisi ve jasdf yeni uçak için çalışmalara başladı

ilk olarak milli bir uçak üretimi, ortak üretim, lisans altı üretim ve satın alma yöntemlerinin hepsi masaya getirildi. her yöntemin avantajları ve dezavantajları mevcuttu. milli bir japon uçağı üretimi için yapılan çalışmada motor kısmında ciddi sıkıntı yaşanacağını ve dış ülkelerin ikinci dünya savaşından ötürü bu duruma çok sıcak bakmadığı gözükmekteydi. ithal alım ve lisans altı üretim yöntemlerinde ise jasdf'nin isteklerini karşılayacak bir uçak henüz yoktu. japon endüstrisi mevcut bir uçağı modifiye ederek ortak üretim yolunun en iyi şekilde olduğunu düşünmeye başladı. ocak 1985'te jasdf yeni uçağın teknik özelliklerini yayımladı. uçağın 4 adet anti gemi füzesi taşıması, 450 mil savaş yarıçapına sahip olması, her hava koşulunda görev yapabilmesi ve gelişmiş aviyonik/elektronik harp sistemlerinin olması istenmekteydi. özellikle 4 adet anti-gemi füzesi taşıması o dönemki japon-sovyet ve japon-çin ilişkilerinin gerginleşmesinin tezahürü olabilir. jasdf'nin japon donanmasına destek sağlanması isteği bu isterlerde önem kazanmıştır.

ortak üretim ihalesi 1985'in haziran ayında açıldı. ihaleye f-16, f-15, f/a-18 ve tornado savaş uçakları katıldı. ihaleden ilk elenen tornado savaş uçağı oldu. listeye 3 amerikan uçağı kaldı. f-15'in hem altyapısı hem de kabiliyetleri uygundu fakat, japonlar ek f-15 alacak maddiyatı kaldıramayabilirlerdi. f/a-18'inde yeniden geliştirme ve seri üretim masrafları pahalıya gelmekteydi.

f-16 ise genel olarak uygun fiyatıyla bu uçaklara yakın performans sağlamaktaydı. keza o dönem general dynamics firması f-16 agile falcon projesi üzerine de çalışmaktaydı. bu projede kanat alanı %25 büyütülmüş, hardpoint sayısı arttırılmış ve yeni elektronik altyapıya sahipti.


japonya-abd anlaşmasına göre , 30 mart 1990'da mitsubishi heavy ındustries fabrikasında destek savaş uçağı tasarım ekibi "fset" kuruldu ve fs-x'in geliştirilmesine başlandı.

uçağın ana hatları çizildi ve tasarlandı ve dikey dengeleyici hariç uçuş yüzeylerinin tamamı, uçuş performansını iyileştirmek ve anti gemi füzelerinin kullanılması için mitsubishi tarafından yeniden tasarlandı. uçağın hava alıkları tekrardan elden geçirildi ve yeniden tasarlandı. uçağın radar olarak daha büyük bir radar kullanmasından ötürü burun konisini de tekrardan tasarlandı ve büyütüldü.


1992 yılına gelindiğinde uçağın ilk mockup'u ortaya çıktı. ayrıntılı tasarım ise şubat 1994'te tamamlandı. geliştirme çalışmaları devam ederken 1995 yılında ilk prototipin ortaya çıkması ve ilk uçuşun yapılması planlandı.


ocak 1995'te ilk kez hangardan çıkan prototip ilk uçuşunu 7 ekim 1995 tarihinde yaptı. xf-1 olarak adlandırılan 63-8501 kuyruk nolu tek kişilik bu f-2 uçağının ardından 3 adet (1i tek kişilik, 2si çift kişilik ) prototip üretildi.


deneme ve test uçuşu aşamasında, japonya'ya özgü karbon esaslı kompozit malzemeden yapılmış ana kanadın yapısal kısmında mikroskobik bir çatlak bulunur ve ana kanadın bir kısmının mukavemeti olması gerekenden daha düşük çıkar. bu yapısal malzemenin tekrardan tasarlanması programda gecikmeye yol açar. bundan ötürü f-2 projesinin başarılı olmayacağıyla ilgili haberler ve raporlar yayımlanmaya başlar. fakat gecikme olsa bile japonlar uçaklarını üretmeye başlarlar.

başlangıçta 141 olarak alınması planlanan f-2 uçakları maliyet artışından ötürü hem geç hizmete girdiler (2000'de hizmete girdiler), hem de alım miktarı düşürüldü. 4'ü prototip olmak üzere 94 adet f-2 uçağı japon öz hava savunma kuvvetlerine teslim edildi. sözleşme kapsamında sipariş edilen 94 üretim uçağının sonuncusu 27 eylül 2011'de savunma bakanlığı'na teslim edildi. son üretim f-2 savaş uçağının teslim töreni sırasında mitsubishi heavy ındustries, daha fazla f-2 avcı uçağı üretilmeyeceğini açıkladı.


f-2 uçaklarının biraz da teknik özelliklerine bakalım

f-2 uçakları temel olarak f-16 block 40 üzerine agile falcon modifikasyon projesinden doğmuştur. donanma hedeflerine saldırmak için özelleştirilmiştir.


f-2 ile f-16'nın ilk farkı kanat alanının farklı oluşudur. f-2 daha fazla hardpoint taşımak ve taşımayı arttırmak için daha büyük bir kanat alanına sahiptir. f-2, f-16'dan %25 daha büyük kanat alanına sahiptir.

f-2 savaş uçaklarının diğer farkı da kokpit yapısının farklı oluşudur. f-16da olduğu gibi tek parça damla kanopi yerine f-18 gibi donanma uçaklarında olan parçalı kokpit yapısı tercih edilmiştir. bunun amacı özellikle okyanusta vertigo hissini azaltmaktır.

f-16 kokpiti


f-2 kokpiti


f-2 savaş uçağı dünyanın ilk aesa radar kullanan savaş uçağıdır. (evet f-22'den bile önce) f-2 savaş uçakları mitsubishi electric tarafından üretilen j/apg-1 aesa radarını kullanmaktadırlar. günümüzde ise uçakların radarları j/apg-2 aesa radarıyla modernize edilmekteler.


f-2'nin diğer bir mahareti ise 4 adet gemisavar füzeyi aynı anda ve yakıt tankları takılıyken taşıyabilmesidir. bu durum pasifikte japon donanması için çok ciddi bir destektir.


ek olarak uçak daha büyük yatay stabilizeye, daha büyük hava alığına, japon üretimi aviyonik sisteme ve ofp yazılımına, orijinal uçuş kontrol sistemine sahiptir. ek olarak toplam ağırlığı ve radar izini azaltmak için kullanılan kompozit malzemeler uçakta bolca kullanılmıştır.

uçağın silah envanterini ise şu silahlar oluşturur

makineli top:

japon lisanslı jm61a1 vulcan topu,

havadan havaya füzeler:
mitsubishi aam-3 , mitsubishi aam-4 ,mitsubishi aam-5 , aım-9 sidewinder , aım-7 sparrow

havadan gemiye füzeler:
asm-1 ve asm-2 gemisavar füzeleri

havadan yere bombalar:
mk-80 serisi genel maksat bombaları, bunların değiştirilmiş harp ve güdüm başlıkları, (lgb, jdam vs.), cbu-87 / b misket bombası

aviyonik ekipman:
j/aaq-2 flir sistemi
an-aaq-33 sniper hedefleme podu
an/apx-113(v) ıff sistemi
an/arc-164 uhf telsiz
j/asw-20 data link
shimadzu geniş açılı heads-up display
mitsubishi electric j/asq-2 elektronik harp sistemi
mitsubishi electric mds görev planlama sistemi

f-2 projesi aslında mmu/tf-x projesi için de incelenmesi gereken bir projedir. bu incelemeyi de mmu başlığındaki bir yazıya bırakalım...