Hamster Beslemek İsteyenler İçin Detaylı Bir Tavsiye Listesi

Hamster besleme düşüncesi hayatımızın en azından bir anında aklımızdan geçmiştir. Sözlük yazarı "kral leopoldun kongolu arkadasi"nın yazısı tüm bu akıldan geçenleri tek tek cevaplıyor ve halihazırda hamster besleyenleri de almayı düşünenleri de bilgilendiriyor. "Hamster nasıl beslenir, hamster ne yer" gibi sorularınız varsa buyrun.


çok hamster besledim. hamster'ım doğum yaptığı için bir sürü yavruyla da haşır neşir oldum. detaylı bir şekilde tecrübelerimi paylaşayım.

hamster seçimi

türkiye'de hamster alırken genel olarak iki çeşit hamster ile karşılaşırsınız. birisi campbell dedikleri, genelde albino campbell'dır, halk arasında da gonzales olarak bilinen minik şirret hayvan. diğeri de bunun üç katı büyüklüğündeki suriye hamster'ları. suriye hamster'ları her koşulda yalnız yaşarlar ve insanla olan ilişkileri çok iyidir. campbell'lar ise yalnız yaşayabilecekleri gibi bir kardeşleriyle de beraber yaşayabilirler. birbirini tanımayan, farklı kafeslerde yetişmiş iki ayrı campbell'ı sakın aynı kafese koymayın!

Campell hamster'ı.

eğer küçük çocuğunuz için alıyorsanız mutlaka suriye hamster'ı alın. daha uysaldırlar ve azıcık daha dayanıklıdırlar. campbell'lar ise biraz agresif oldukları için küçük çocuklarda belki travmalara sebep olabilir.

Suriye hamster'ı.

bir diğer mevzu da dişi erkek hamster ayrımı. ben şahsen ikisi arasında bir fark görmedim, ama literatürde dişi hamsterların kendi başlarına daha sakin yaşadıkları iddia ediliyor. dişi hamster almanın sorunu da hamile çıkma ihtimali. dişi mi erkek mi ayrımını yapmak campbell'larda çok kolay değildir. eğer genital çıkıntı anüse yakınsa dişi, uzaksa erkektir denilebilir. erkek suriye hamster'larının vücutlarına göre devasa testisleri bu ayrımı kolaylaştırıyor.

kafes seçimi

avrupa birliği yasalarına göre suriye hamster'larının kafesi minimum 0.125 m2 olmalı ve yüksekliği de 30 cm olmalı. satıcılar muhtemelen size, "abi bunda da yaşar ya, al gitsin" diye bunun üçte biri kadar olmayan kafesleri satmaya çalışacaklardır. büyük kafese paranız yoksa hamster'ı hiç almayın. campbell için de tek başına yaşayacaksa bu boyutlarda bir kafes yeterli olacaktır, fakat çift yaşayacaksa biraz daha büyük olmalı.

kafes yerine ucuza getirmek için saklama kabı da kullanabilirsiniz. fakat bu durumda tırmanmaları için uygun düzenekler almanız ya da hazırlamanız gerekecektir.

kafes aksesuarı olarak yuva yerine geçebilecek üç tarafı kapalı herhangi bir şey yeterli olacaktır. iyice temizlenmiş minik bir cam kavanoz bir kaç farklı hamster'ım tarafından çok sevilmiş, hatta kafesin parçası olarak gelen evlerin yüzüne bile bakmamışlardı. her kafesin bir diğer olmazsa olmazı suluğudur. hamster sulukları standart olup dikkat edilmesi gereken şeyler su sızdırıp sızdırmadığı ve bilyesinin çalışıp çalışmadığı. aldıktan sonra ve her doldurduktan sonra elinizle bilyeyi ittirip su gelip gelmediğini kontrol edin.

son olarak kafesi koyduğunuz yerin hiçbir şekilde cereyanda olmamasına dikkat edin. hamsterlar uygun yuvaları varsa sıfır dereceye kadar hayatta kalabilirler (yine de çok soğuk yere koymayın), ama cereyana dayanamazlar. çoğu ani hamster ölümünü buna bağlanıyor. direkt güneş alan yerlere koymanız da gündüzleri uyumak isteyen hamster'lara kötü etki yapabilir.

hamster çarkı

hamster çarkı için ayrı bir bölüm oluşturayım dedim, çünkü seçmesi en zor öğelerden birisi. ilk olarak ne almamanız gerektiğini söyleyeyim: metal barlardan oluşan boşluklu çarklar inanılmaz tehlikelidir. hamster hızla çevirirken minicik ayakları boşluklardan girebilir ve hayvanlar sakat kalabilir. forumlarda bu çarklara giyotin adını taktıklarını görmüştüm.

alabileceğiniz üç çeşit çark var esasen. birisi kafesin duvarına takılı çark tipi

diğeri kendi başına standına duran top şeklindeki çark tipi

sonuncusu da uçan daire tipi çark


suriye hamster'ları biraz ağır oldukları için kafesin kenarına takılan çarklara binince çarkın aksını hafifçe bükebiliyorlar. bu da çark çevirme randımanını düşürdüğü gibi geceleri dayanılmaz bir ses yaratabilir. campbell'lar için uygun ama geceleri hala bir miktar gıcırtıya katlanmak zorundasınız.

top şeklindeki hamster çarkları ergonomik olarak çok iyidir. hamsterınız burada saatlerce vakit geçirebilir. kapaklarından birisi açık ya da kapalı olabilir. bu kapağı kapatarak topu standdan alıp hamsterınızı topun içinde eve salabilirsiniz. esasen bu aksesuarı başka çarkınız olsa da almanızı öneririm. özellikle kafes temizlerken çok işe yarar.

uçan daire çarkları görece hamster toplarına göre biraz daha ucuzdur. tavsiyem bunu campbell hamsterlarınız için alın. aynı dairede iki hamster rahatça hız yapabiliyor.

yem

hamster karışımları, genelde sizin de erişebileceğiniz şeylerin boyanarak ya da preslenerek satılan halleridir. açık yemden de uzak durmanızı öneririm. #64904765'te detaylı bir şekilde yem hazırlanışı aktarılmış. buna ek olarak tuzsuz ve kavrulmamış her türlü kuruyemiş, badem hariç, verilebilir, hatta verilmelidir. suriye hamster'ları kabuklu fındıkları kendileri açabilir. hıtır hıtır kabuğu oymalarını izlemek de oldukça zevkli. ikiye bölünmüş kabuklu ceviz de suriye hamster'larının oya oya yiyebilecekleri çok tatlı bir meşgaleye imkan sağlayacaktır. kenarları temizlenmiş kıkırdaksız tavuk kemikleri de hamster'ların hoşuna gider. kemiği sabunla yıkayıp kurutun ki yağı gitsin. yemekte kullandığımız yağlar hassas hamster mideleri için sıkıntı yaratabilir.

sık sık sebze vermenizi de öneririm. kendim marul, havuç ve salatalık verdim, brokolinin de verilebileceğini okudum. domates vermedim, önermem. vereceğiniz sebzeyi iyice yıkamanız ve bundan sonra da kurumasını beklemeniz gerekir. asla buzdolabından çıkan bir şeyi hamsterınıza vermeyin, oda sıcaklığına gelmesini bekleyin. ara ara kuru muz ya da kuru elma verebilirsiniz ama hamsterlar şeker hastasıdır. nadiren vermenizi öneririm.

bir de ara ara haşlanmış yumurtanın sarısının minik bir kısmını verebilirsiniz. az miktarlarda olmak kaydı ile tam buğday ekmeğini de severek yerler. balık yemi olarak kullanılan kurtçukların da yem olarak verilebildiğini biliyorum, ama bunlara pek gerek yok. ayrıca sebze, ekmek ya da yumurta veriyorsanız çürüyüp çürümediklerini takip etmeniz gerekecektir.


bakım

hamster evcil hayvanlar arasında en kolay bakılabilecek hayvandır. günlük yapmanız gereken tek şey hamster'ın işediği köşeyi bulup temizlemeniz. suriye hamster'ları için bu çok kolaydır, çünkü bol miktarda işerler ve orası oldukça kokar. ayrıca suriye hamster'ları tuvalet köşelerine çok sadıktır. campbell'lar zaman zaman tuvalet köşesi değiştirebilecekleri gibi az miktarda işedikleri için nereye işediklerini kestirmek zordur. bulamazsanız canınız sağolsun, bir kaç günde bir temizlersiniz. bu köşeyi temizlerken bölgedeki talaşları alıp nemli bir peçete ile bu kısmı silmeniz gerekiyor. kolonyalı mendil koku bıraktığı için hamster'ları hoşuna gitmeyebilir. bu durumda tuvalet köşelerini değiştirirler.

hamsterların suyunu yosun tutma ihtimaline karşı üç dört günde bir içme suyu ile değiştirin. yemini de üç dört günde bir kontrol edin. hamsterların metabolizmaları hızlı olduğu için çok yem tükettiklerini unutmayın.

iki haftada bir, ya da ayda bir hamster kafesini temizleyin. hamster'ın dışkısı ishal değilse kokmaz, yapışmaz. idrarını da düzenli olarak temizlediniz. geri kalanı bir aya kadar idare edebilir. bunu temizlerken hamster'ın uyuduğu yuvayı kesinlikle temizlemeyin. orası hamster'ın mahremidir. temizlemeniz durumunda kesinlikle yuvasını değiştirecek ve muhtemelen depresyona girecektir. eğer çürümüş sebze ya da ekmek varsa onları alıp geri kalanını geri koyun. onun dışında talaşlarını değiştirip sabunlu su ile kafesi yıkayıp durulayabilirsiniz.

hamster kafesini kağıt havlu ruloları ile dekore edebilirsiniz. bir de bol miktarda peçete vermeyi unutmayın. peçeteyi özenle parçalayışını izlemek paha biçilemez. bu parçalarla kerata kendisine yuva yapacaktır.

kesinlikle yapmamanız gereken şey hamster'ı yıkamaktır. yazın hava sıcaktı, kirliydi vs gibi hiçbir sebep hamster yıkamanızı açıklamaz. tekrar söylüyorum, hamster yıkanmaz. bu kuralın tek alternatifi hamster'ın üzerine zararı bir şey dökülmesi ve dökülen bölgeyi tüylerini keserek temizleyememeniz durumudur. yıkarsanız bol miktarda peçete ile kurulayın, sonra da kaloriferin, ya da hava üflemeyen bir ısıtıcının yanına bir çorabın içine koyun. orada da uzun süre tutmayın, yuvasına salın. muhtemelen bu süreç boyunca yorulacağı için çorabın içinde hemen uyuyacaktır. çorabı çok sıcak bir yere de koymayın, çünkü hamster'lar yüksek sıcaklıktan çabuk etkilenmektedirler. baktığım onca hamster arasında sadece bir tanesini yıkadım. masaya bira dökülmüştü ve onun üzerinde yürüdü. muhtemelen bu bilgilere ihtiyaç duymayacaksınız.


bazı hamster'ların tırnakları uzuyor. eğer biraz dayanıklıysanız tırnaklarını kendiniz kesebilirsiniz. genelde iki kişilik bir iştir bu. minicik patiye biraz bastırırsanız aynı kedi patisinde olduğu gibi parmakları ayrılacaktır. asla dipten kesmeyin, farkında olmadan parmağı götürebilirsiniz. bazı hamster'ların tırnakları ise, muhtemelen sürekli eşelendiklerinden pek uzamıyor. böyle bir hamster'ınız varsa şanslısınız.

yapılmaması gereken başka bir şeyse soğuk ellerle hamster'a dokunmak. düşük sıcaklıklara dayanıklı olmaları sağlam yuva yapabilmelerinden geliyor, yoksa kürkleri o kadar güçlü değil. ayrıca bağışıklık sistemleri insandan zayıf olduğu için dışarıdan gelince elinizi yıkamadan hayvana dokunmayın.

yazları eviniz çok sıcak oluyorsa buzdolabında soğuttuğunuz, yani dondurmadığınız plastik şişe suyu bir çoraba koyup kafesine koyun. hayvan bunalmışsa çorabın yanına gidip uzanır. eğer uzanıyorsa bunu sürekli tekrar edin. hamster'lar sıcak çarpmasından rahatça ölebilirler.

campbell besliyorsanız ve iki hayvanınız varsa kavga edip etmediklerine dikkat edin. kavga etmeleri normaldir ama sürekli kavga ediyorlarsa ayırın. ilk kez kan çıktığında beklemeden ayırın. kan çıkan kavganın kesinlikle devamı gelecektir. bunu bilmediğim için ve petshop'taki adamın yanlış yönlendirmesiyle bir hayvanımı kaybettim.

hamsterlar için en kötü hastalık ishaldir. kafesi günlük kontrol ediyorsanız dışkı kokusundan ishal hamster'ı fark edebilirsiniz. vakit kaybetmeden mutlaka veterinere gidin.

evcilleştirme

hamster'lar köpek gibi numaraları öğrenemezler. negatif geri bildirimi anlayamayacakları için eğer ona minicik bir fiske dahi atacak olursanız canı yanacaktır ve sizden korkacaktır. ne olursa olsun hayvana vurmayın.

hamster sizi sevdiğini iki yolla gösterir, elinizi ısırmayarak ve elinize dışkılamayarak. hamster'ın anüsünde diğer sıçan türlerindeki gibi, bölgeyi tutan bir kas olmadığından peristaltik hareketlerle gelen dışkılar aynen çıkar. bu sebeple strese girdiklerinde artan peristaltik hareketlerden ötürü çok dışkılarlar.

hamster'ın sizi alışması için en başta hamster'ınızın neleri sevdiğini öğrenin. yemliğinde ilk biten yemiş en sevdiğidir. sonra hamster'ınızı ondan mahrum bırakın. sevdiği yemişi kafese elinizle sokun. bırakın sizin elinizden yesin. parmaklarınızla tutup vermek yerine avucunuza koyun. avucunuza çıksın ve orada tıkınsın. bunu ilk yaparken kokunuzu pek bilmediği için ısırması muhtemeldir. canınız yanar ve hızlıca çekerseniz hamster'ı savurabilirsiniz. ilk elinizi yumruk şeklinde sokun ve sizi istediği kadar koklamasına izin verin. sonra avcunuzu açarsınız.

eve salmak

hamster'ınızı topunun içi dışında eve pek salmayın. olur da kafesinden kaçacak olursa dolap altı gibi üstü kapalı yerlere ve duvar kenarlarına bakın. hamster'lar her zaman bıyıklarıyla duvarı hissetmek ister, hatta bir teoriye göre bıyıklarını kullanarak karanlıkta rahatça hareket edebilirler.

kaçar ve hemen bulamazsanız evdeki bütün kapıları kapatın ve her odaya bir parça en sevdiği yemden koyun. bu sayede hangi odada olduğunu bulabilirsiniz. başka bir yöntem de küçük bir kovaya, ya da sağlam kalın kartondan bir kutuya, kitaplardan merdiven yapmanız ve kovanın içine ve merdivenin basamaklarına en sevdiği yemden koymanız. basamakları zevkle tırmanıp kovanın içine atlayacak ve siz gelene kadar oradan çıkamayacaktır. eğer dişlerini kolaylıkla yanaştırabileceği çıkıntıları yoksa ayakkabı kutusunu bile delmeleri bir iki gün alıyor, o yüzden kalın karton da bu işi görür.

olur da eve bırakacak olursanız ilk bıraktığınızda şaşkınca yavaş hareket edip sonra hızlanmaya başlayacaktır. sakın gözünüzün önünden ayırmayın. ayrıca sizin aklınıza dahi gelmeyecek objelere tırmanabileceklerini unutmayın. masalara ya da perdelere tırmanıp düşebilir ve kendilerine zarar verebilirler. perdenin tepesine çıkıp inemeyen şaşkalozu merdivenle indirmem bile gerekmişti.

hamsterlar bir sebepten ötürü kablo kemirmeyi çok seviyor. özellikle banyoda dikkat edin. küvetin altına kaçıp jakuzi kablolarını kemirmeleri sonucunda küvetin altına su gittikçe sigortaların atmasına sebep olan bir yaramazımız vardı. olayı rahmetli öldükten bir sene sonra fark ettik. kısaca salmayın etrafa.

odaya düzenli saldığım bir hamster'ım gençken merakla araştırdığı odayı yaşlanınca gezmemeye başlamıştı. hatta bir keresinde koklayarak kafesini bulup ona girmeye çalıştı. ihtiyar hamster'larınızı kafesinden daha az alın ve sırf direnmiyor diye elinizde uzun süre tutmayın. hayvanın rahata ihtiyacı var.

yaşlılık ve ölüm

evet, en zor kısım. genelde 24 ay yaşayan hamsterlar iyi bakımla 40-45 aya kadar götürülebilir. ama onun ölümünü göreceksiniz. her hamster'ım öldüğünde üzüldüm, bazıları içinse ağladım ama sizi çok da tanımadığı ve aranızda az paylaşım olduğu için bir kedi köpek kadar üzülmüyorsunuz. en azından bende öyle olmadı.

efsaneye göre petshoplarda satılan suriye hamster'larının tamamı alman bir bilim adamının halep ve urfa çevresinden topladığı yüz elli vahşi hamster'dan geliyor. doğru mu bilmem ama gen havuzu çok dar olduğu için hamster'ınızın muhtemel ölüm sebebi kanser olacaktır. küçük yerlerde veterinerler çalışıp çalışmayacaklarını bilmedikleri genelde kedi için geçerli tedaviler için fahiş paralar isterken ankara istanbul gibi bir yerdeyseniz üniversite veterinerlik fakülteleri kapsamlı ve ucuz tedavi sağlamaktadırlar. fakat çok küçük oldukları ve metabolizmaları çok hızlı olduğu için narkozun dozunu ayarlamak çok zordur ve müdahaleler genelde başarılı olmaz. hatta bana da ameliyat yerine ötanazi önerisi geldi. urlar iyi niyetli olabildiği için ötanaziyi kabul etmeyin derim. kendi halinde yaşasın.

yaşından ötürü felç geçiren bir hamster'ıma da çay kaşığı ile günde iki defa su vererek sekiz ay daha baktım. iştahı yerindeydi maşallah, ayağına götürdüğün sürece her şeyi hapur hupur yiyordu. kendisini temizleyemediği için az nemli peçetelerle özellikle pipisinin çevresini temizlerdim. hem yorgun olduğu hem de bana alıştığı için direnmezdi. 42 aylıkken can vermişti.

ötanaziyi sadece iştahı kesilen hamster'larda uyguladım. onlarda da önce nutella gibi sağlıklıyken asla vermeyeceğim bir şey verdim. tadını sevip nutellalı elimi yalayan yaşlı ve iştahsız hamster'lar genelde toparlanıp tekrar yemeye başlıyorlar. eğer başlamazlarsa daha fazla acı çekmelerine gerek yok.