İnternet Üzerinden Çocuk Ticareti Yapıldığını İddia Eden Wayfair Skandalı Tam Olarak Nedir?

ABD menşeli Wayfair internet sitesi üzerinden çocuk kaçakçılığı yapıldığı iddiası, son birkaç gündür en çok konuşulan meselelerden. Kesinliği kanıtlanmamış ve araştırılmaya devam eden olay hakkında Sözlük yazarlarının farklı görüşlerini derledik ve son sözü size bıraktık.
İnternet Üzerinden Çocuk Ticareti Yapıldığını İddia Eden Wayfair Skandalı Tam Olarak Nedir?

Nedir olay?

wayfair, amazon gibi, amerika'nın en büyük online satış sitelerinden.

wayfair skandal ise amerika’yı ayağa kaldırdı. bazı şifreli kelimelerle wayfair üzerinden kaçırılan çocukların online olarak satıldığı ortaya çıkmış (kesin değil). bir yastık 10.000 dolar, bir hali 15.000 dolar gibi fiyatlar üzerinden satışa konulmasından anlamışlar. ürün isminde gizli bir şekilde kaçırılan çocuğun adı yazıyormuş...

Detaylandıralım

1. dünden beri (11 temmuz) abd yenilir yutulur olmayan bir iddiayla çalkalanıyor. genel merkezi yaşadığım şehir boston'da olan online mobilya mağazası wayfair'in insan kaçakçılığı yaptığına dair tiksindiren iddialar var. türk halkını da ilgilendirebilecek bir durum olabilir.

2. her şey reddit adlı forumdaki bir kişinin wayfair sitesinde satılan basit büro dolaplarının ve yastıkların astronomik rakamlarda olduğunu, ve bu ürünlerin başındaki yazılan isimlerin kaçırılan çocukların soy isimleriyle aynı olduğunu söylemesiyle başladı.


3. aynı ürünün, başında isim yokken ucuz ama isim varsa on binlerce dolara satıldığı anlaşıldı. ve bir anda herkes gidip araştırınca ortaya onlarca korkunç benzer kayıp çocuk ve satışta olan ürün çıktı.

4. kısa sürede yarım milyon tweet atılmasına rağmen, twitter algoritması trend listesine eklemedi, wayfair ile ilgili yazılara bakmak isteyen herkes "az sonra okuyacağınız şeyler yanlıştır" uyarılı saçma sapan fact check'le karşılaştı. ana akım medyada en ufak bir haberi yapılmadı.

5. wayfair önce "ürünlerin endüstriyel olduğu için makul (!) rakamlar" olduğunu söyledi, akabinde ise sistemde problem olduğunu ve ürünlerin silineceğini söyledi. haliyle tüm şüpheleri üzerine çekti. bu aşamada insanlar her detayı araştırmaya başladı ve bakın neler çıktı... link: daha uzun ve detaylı

Jeffrey Epstein olayıyla bağlantılı olabilir mi?

jeffrey epstein olayıyla direkt bağlantılı olabilir bu olay. şöyle ki, bu binlerce dolarlık gardrop ve kırlentler öylesine çat diye ortaya çıkmıyor. pedofil olduğu bilinen, ünlülere ve siyasilere çocuk "temin ettiği" bilinen ve geçen sene hapishanede intihar (!) eden epstein'in en yakını ghislaine maxwell 2 temmuz 2020'de kaçakken fbi tarafından yakalandı. ghislaine maxwell kimdir? kendisinin uzun süredir kullandığı bir reddit hesabı ortaya çıktı ve bu söz konusu gardrop ve kırlentler o hesap açığa çıktıktan sonra ortaya çıktı. işin tom hanks'e kadar gittiğine dair acayip söylentiler dolanıyor. ingilizce bilenler için olayları açıklayan geniş kapsamlı bir youtube videosu:


reddit olayını açığa çıkaran twitter hesabı da burada.

kaldı ki kendileri tom hanks'in de pedofili olduğuna ve instagram'dan mesaj göndererek "sipariş" verdiği yolunda söylentileri de paylaşıyor. tom hanks instagram'ında garip fotolar paylaşıyor, bir fotoğrafta src usa yazıyor, bunu yandex'te arattığınızda görsellerde onlarca küçük kız çocuğu fotoğrafları ortaya çıktığına dair söylentiler var.

Not: Şu anda böyle bir arama sonucuna ulaşılamıyor.


hanks'in attığı başka bir fotoda ise "route 66 roadkill?" yazıyor. daha sonra isaac kappy isimli bir oyuncunun hanks ve steven speilberg'ü pedofili olmakla suçladığı, daha sonra ise route 66 otoyolunda "intihar" ettiği ortaya çıkıyor.


ortada kanıt olmamakla birlikte hollywood'da ciddi bir tecavüz ve pedofili eğilimi olduğu son yıllarda ortaya çıktı. harvey weinstein ve roman polanski suçlarından dolayı mahkemelerce ceza almış adamlar, michael jackson zaten en bilinen örnek. burada kalacağını sanmıyorum. bu tür komplo teorileri çoğu zaman dallanıp budaklanır ve iyice saçmalık haline gelir. ancak ilk çıkış noktaları bence o kadar saçma değil, bu durumu pizzagate ve jeffrey epstein olaylarında gördük.

Teorinin saçma olduğunu iddia eden bir görüşle bitirelim

wayfair, önce biraz prim verip sonra biraz araştırınca saçma sapan olduğuna karar getirdiğim bir "komplo teorisi". şurada güzel açıklanmış.

https://www.snopes.com/…yfair-trafficking-children/

şu başlıkta esip gürleyenlerin hiçbirisi de detaylı düşünmemiş, dikkatlice araştırmamış belli ki. yahu benzer isimler diğer online mobilya satıcılarında da var, al bak en ünlüleri pottery barn'dır.

https://www.potterybarn.com/…wkyeaqybcabegkjjpd_bwe

nicollette diye aratsam onlarca kayıp kız çocuğu bulurum. ee? ne alaka? taila diye halı da var, kennedy var, malika var. birisi de utanmadan "trump karşılarında bunların" diye yazmış, nedir ne değildir bilmeden.

bunun yanında, şu noktalar düşünülmemiş:

1. insan/çocuk kaçakçılığı yapacaksın ama bunu darknet dururken wayfair gibi normal ınternette, herkese açık bir websitesinden yapacaksın.. niye? kabak gibi ip'in görünüyor, kim olduğun besbelli, fbı seni yıllar sonra bile bulabilir ip adresinden. dahası ya yanlışlıkla birisi alırsa bu ürünleri? ya da fark edilirse? mal mi bu adamlar ki bu kadar büyük riske giriyorlar da darknette, şifreli vb. resimlerin içine gömülmüş mesajlarla bu işi paylaşmak dururken wayfair gibi her gün binlerce ziyaretçisi olan kabak gibi herkese açık bir sitede şifresiz, maskesiz yapıyorlar? internetten küçük çocuk resmi bile indirecek pedofili adam darknet'ten indirir, ki ip adresi belli olmasın, yoksa fbı yakalar anında. ama bu on misli ağır suç için bu kadar riske girecek adamlar, öyle mi?

2. peki neden bazı ürünler süper pahalı, benzer bir ürün ucuzken? büyük ihtimalle, amazon vb. gibi benzer sitelerde de bolca olan algorithmiç pricing sonucu olan bir olay, sistem hatası yani. ya da çoğu zaman amazon'da da olduğu gibi o ürün ellerinde olmuyor ama gelecek yakında, hazır yapılmış ürün sayfasını silmeden fiyatlarını yükseltiyorlar ki kimse alamasın, ürün geldiğinde fiyatı düşürüyorlar. üşengeçlik yani.

şurda amazon için sorulmuş bu soru, birçok mantıklı açıklaması var.

https://www.quora.com/…dinary-mouse-pad-for-129-999

türkiye'de de bir markada abuk fiyatlı ürünler vardı, ekşi sözlük'te açılmış birçok başlık var. bazen hata sonucu, bazen de bize ters gelse de gerçekten yüksek fiyatlı ürünler oluyor.

(bkz: beymen mağazalarındaki 845 tl'lik plaj terliği)

3. peki neden yandex'te aratınca küçük kız resimleri çıkıyor? cevap: "src usa" yazıp ne ararsan küçük kız resimleri çıkıyor yandex'te nedense. yazılan rakamla ilişkisi yok. onu yandex'e soracaksın.

ayrıca yandex'in bulduğu da tek bir kız değil yüzlerce, yani alakasız. o rakamlar spesifik, belirli bir kız çocuğunu temsil ediyorsa neden yüzlerce kez resmi çıkıyor? mantıksız.

bir de neden yandex? rus arama sitesi yani. neden google, yahoo vs. değil de yandex? adamlar wayfair'de bu işi yapıyorlar, ama yandex kullanıyorlar, öyle mi?

4. wayfair'i kirli çeteler böyle kullanıyorlarsa, para aklamak için kullanırlar, insan kaçakçılığı için değil. mesela gider bir ürün için ederinin yüz katı para verir, mafyanın kirli parası wayfair'in cebine girmiş olur. sonra da wayfair'den bir şekilde parasını alırlar (şirketin sahibi de tabii ki bu dolandırıcılığın içindedir). ama böyle wayfair gibi her şeyi genele açık, hisseleri borsada işlem gören, geliri gideri vergisi belli şirketlerden olmaz bu. bu işler asıl trump'a soracaksınız, köhne evleri rus mafyasına satarak çok kirli para aklamıştır. bu nedenle de vergi vs. göstermez, gösteremez. wayfair hisseleri açık markette, yani sahibi hisselerini satın alan herkes, binlercedir.

5. neden kız isimleri var? bazıları kişisel ürün, çocuğunuzun adı ayşe'yse düş perdesinde de ayşe yazıyor. üzerinde ayşe yazan bir üründe bu fiyat hatası olunca da millet üşüşmüş. iyi de amerika kocaman ülke, binlerce çocuk kayboluyor her sene, elbette her isme denk geleceksiniz. üstelik iddia edilen çocukların bir kısmı yaşamıyor bile, ne satması, ne alması? yukarda da yazdığım gibi halılara vs. hep böyle isimler veriliyor, diğer firmalar da böyle. aynı mantıkla online mobilya satan bütün firmalar çocuk kaçakçısı, öyle mi?

bu komplo teorilerine insan beynindeki bir kısa devre sebep oluyor aslında, işin temelinde bu var. evrimsel olarak beynimiz birbiriyle ilişkisiz veriler arasında bir ilişki bulmaya, yani anlamaya, pattern bulmaya evrilmiş. mesela önce çok gürlüyor, sonra yağmur yağıyor. şimdi data o kadar çok ki, neye baksan aklında ne varsa onu bulursun.