NASA'nın Mars'a İniş Yapan Aracı InSight Nasıl Bir Önem Teşkil Ediyor?

Dün TSİ 22:55 civarında Mars'a iniş yapan uzay aracı InSight, insanoğlunun uzayla mücadelesinde yeni bir sayfayı temsil ediyor. Peki InSight uzay aracı nedir? Neler yapıyor? Neler yapacak?
NASA'nın Mars'a İniş Yapan Aracı InSight Nasıl Bir Önem Teşkil Ediyor?
Fotoğraf: NASA/JPL-Caltech

InSight'ın dün gece Türkiye saati ile 22:50 sularında Mars'a iniş yaptığı açıklandı

Altı aylık uzun bir yolculuğun ardından hatasız bir şekilde Mars'a inen uzay aracı ilk fotoğrafını birkaç dakika içinde gönderdi. Kendisi altı yıl sonra kızıl gezegene iniş yapan ilk araç. Bu kritik operasyon, ABD'nin California eyaletindeki Pasadena bölgesinde bulunan NASA merkezinden yürütüldü.

Lensleri henüz temizlenmediği için fotoğraf biraz kumlu.


InSight'ın amacı nedir?

NASA'nın Mars'ta görev yapan Opportunity adlı uzay aracının devre dışı kalmasıyla Mars araştırmaları hızını yitirmişti. InSight'ın bu açığı kapatıp Mars'ın hem yüzeyi hem de yer altı yapısı hakkında detaylı bilgileri Dünya'ya iletmesi umuluyor. Kendisi esas olarak bir sondaj makinesi. Mars yüzeyinin derinine inmesi amaçlanıyor. Bu nedenle iniş yaptığı yerde sabit kalacak ve örnek toplamak için yüzeyde dolaşmayacak.

Lensleri temizlendikten sonra yolladığı ikinci fotoğraf.


InSight sayesinde Mars yüzeyinin altını inceleme fırsatı bulacağız

Mars'taki sismik aktivite ve yeraltı ısısı konusunda veriler toplayacak olan araç, Mars çekirdeğinin yapısı ve büyüklüğü konusunda da bilim insanlarının ilk kez doğru düzgün fikir sahibi olmasını sağlayacak.


Bu sondaj, uzay madenciliğinin önünü açabilir

Donald Trump'ın NASA'nın çevre koruma bütçesinden kısıp uzay operasyonlarına görece daha çok bütçe ayırmasında bunun etkili olduğu söyleniyor. Uzay hukukunun temeli sayılan ve hemen tüm devletler tarafından onaylanmış olan 1967 tarihli “dış uzay antlaşması”, gök cisimlerinin insanlığın ortak malı olduğunu, oralarda hiçbir devletin egemenlik ilan edemeyeceğini yazar. ancak ticari uzay ve özellikle asteroid madenciliği konusunda açık hükümler içermemekte. Bu nedenle bir ticaret hamlesi yapılabilir gibi duruyor.


InSight, 2020 Mars Rover görevine bir ön hazırlık işlevi de görüyor

Rover, InSight'tan daha ileri bir uzay aracı. Mars'ta geçmişte yaşamın bulunduğunun ispatlanması gibi yüksek öncelikli bilimsel hedefleri olacak.


İlk fotoğraftan önceki iniş kronolojisi şöyle

22:40 - ayrılış. 

22:41 - aracın atmosfere giriş için manevra yapması. 

22:47 - saatte 19.800 km hızla atmosfere giriş. 

22:49 - ısı koruma kalkanlarının yaklaşık 1500 dereceye ulaşması.
- 15 saniye sonra, ısınma yüzünden radyo sinyallerinde sorun ihtimali. 

22:51 - paraşütün açılması.
- 15 saniye sonra, ısı koruma kalkanından ayrılması.
- 10 saniye sonra iniş için üç ayağın açılması. 

22:52 - yüzeye iniş için mesafeyi ölçer radarın aktive olması. 

22:53 - ilk radar sinyalinin gelmesi.
- 20 saniye sonra arka kabuğun ve paraşütün ayrılması.
- 0.5 saniye sonra iniş roketlerinin çalışması.
- 2.5 saniye sonra zemine en uygun iniş için dönüş ayarlamaları.
- 22 saniye sonra insight'ın hızının yavaşlaması. yumuşak iniş için, saatte 27 km hızdan 8 km hıza düşüş. 

22:54 - beklenen mars'a iniş zamanı. 

23:01 - aracın sağ salim indiğine dair ilk sinyal beklentisi. 

Mars'a inmek neden böylesine zor?

mars iniş yapılması en zor uzay cisimlerinden biridir. mesela ay'a iniş yapacaksanız, sadece alüminyum folyo kaplı bir araçla bile roket kullanarak inebilirsiniz çünkü atmosferi olmadığı için hiç hava direnci yoktur. ya da diyelim ki dünya'ya veya benzer bir atmosferi olan bir gezegene iniyorsunuz, sadece ısı kalkanı ve paraşüt ile hiç roket kullanmadan iniş yapabilirsiniz. atmosfer sizi yeteri kadar yavaşlatır.

ama mars'ın atmosferi öyle bir noktadadır ki, sadece roketlerin olduğu bir araç yaparsınız atmosfer direnci o giriş hızında aracı parçalar. sadece ısı kalkanı ve paraşüt kullanırsanız bu sefer de yüzeye çakılırsınız çünkü atmosfer yeteri kadar yavaşlatmaz.

o yüzden mars araçlarında birkaç farklı sistem kullanılır. mars'a yapılan inişlerin başarı oranın %50'den düşük olmasının sebebi budur.

o yüzden bu yaptıkları iş muhteşem bir şey. birkaç farklı sistemin tam olması gerektiği gibi çalışması ve bunu da kendi başına yapması gerek. vallahi inanılmaz.

nasa'nın altından başarıyla kalktığı bir görevdir insight'ın mars'a inişi.

Final yorumu

bunu izleyenler tarihi bir olaya tanıklık etti. bunu nasıl açıklayabilirim diye düşünüyorum. şunu söylemeliyim, bunun önemini kavrayabilmeniz, sizin ne kadar ileri görüşlü olduğunuzla ilgili bir durum.

2021 yılında mars'ta bulunan gölün yüzeyinde exomars aracı çalışmalara başlayacak. belki de içilebilir bir su bulacak. belki de yeni bir yaşam formu keşfedecek. tıpkı bizim dünya üzerinde hala daha yeni canlı türleri keşfettiğimiz gibi.

hep uzaylıların dünyayı istila ettiğine dair filmler izledik. belki de o istilacılar biziz, bir başka yaşam formları için. fakat insan öncelikle kendi türü için endişeleniyor.

peki dünyanın 3,5 milyar yıl önceki haliyle bugünkü mars'ın aynı olduğunu düşünürsek? hani yaşamın ilk başladığı zamanlar... ya o gölün içinde tıpkı alglere benzeyen canlılar varsa?

insan mars'a gidebilir ve mars'ta uygun yaşam koşulları oluşturabilirse yeni gezegenlerin keşfi ve gezegenler arası seyahat kaçınılmaz olacak.

araştırmalar dünya’nın 4.54 milyar yaşında olduğunu gösteriyor. geriye ne kadar ömrünün kaldığıysa öngörülemiyor. zira bu karmaşık bir konu. fakat olası savaşlarda patlatılan nükleer bombalar bile hem dünyanın ömrünü kısaltabilir hem de insan kendi türünün sonunu getirebilir. su azalıyor, dünya ısınıyor, kaynaklar tükeniyor. dünyadaki yaşama elverişli ortam giderek yok oluyor.

geçmişte de olduğu gibi keşfedilenler, yaşamın sırrına ışık tutacak. böylece varoluş sancıları biraz daha azalacak...

Bonus: Önceki uzay araçlarından Curiosity'nin 2015 tarihli Mars fotoğraflarından biri

Dünya'ya Daha Yakın Olan Ay Yerine Neden Çok Uzaktaki Mars'a Koloni Kurmaya Çalışıyoruz?

NASA'nın Mars'taki Yaşama Dair Heyecan Yaratan Açıklaması Neleri Açıklığa Kavuşturdu?


Tesla Otomobilin Mars'a Yollandığı Falcon Heavy Uçuşuna Dair Bilinmesi Gerekenler