Neredeyse Eşit Sayıda Turist Çeken Türkiye ve Tayland'ın Turizm Gelirleri Neden Çok Farklı?

Türkiye ile özellikle adaları ve sahilleriyle turist çeken Güneydoğu Asya ülkesi Tayland'ın turizm anlayışının sade bir karşılaştırması.
Neredeyse Eşit Sayıda Turist Çeken Türkiye ve Tayland'ın Turizm Gelirleri Neden Çok Farklı?
iStock

türkiye ve tayland'ın 1995-2017 yılları arası turizm verilerini kullanarak kısa bir analiz yapmak istiyorum

unwto (dünya turizm örgütü) verilerine göre türkiye'ye 2017 yılına 37.9 milyon turist gelmiş. bunun 5.5 milyonunu yurtdışında yerleşik vatandaşlarımız oluşturuyor. aradaki fark da bizim turizm bakanlığının açıkladığı 32.4 milyon turist sayısıyla örtüşüyor. tayland'a ise aynı yıl içerisinde toplam 35.6 milyon turist gelmiş. yani hemen hemen eşit sayıda turist ağırlamışız uzakdoğudaki bu ülke ile. bundan sonrasına hep dünya bankası ve dünya turizm örgütü verileriyle devam edeceğim, zira bana daha sağlıklı geldiler turizm bakanlığı verilerine göre.

Antalya, Ölüdeniz

mevzubahis verilerde ilk dikkat çeken şey turizm gelirlerindeki farklılık. gelen turist sayısı birbirine yakınsasa da 2017 yılında tayland'ın turizm geliri 62 milyar dolarla - ki türkiye'nin 31 milyar dolar - türkiye'yi tam ikiye katlamış. türkiye 2011 yılına dek turizm geliri konusunda tayland'la genel olarak kafa kafaya gitmiş. ancak sonrasında zaten rusya'yla 2016 yılında yaşadığımız kriz bizi 6 yılı geriye götürmüş. 2010 yılı ve 2016 yılı turizm gelirlerimiz eşit (26 milyar dolar). bunu da aşağıda dünya bankası grafiğinde net bir şekilde görebiliriz. tayland'ın grafiğinde ise 3 noktada önemli düşüş mevcut. 2004 yılındaki tsunami felaketi sonrası ve 2008 krizi sonrasında düşüş olmuş ki ikisinde de ülkenin yapabileceği bir şey yok. bunlar sistemik risklerdir ekonomideki. diğeri ise 2014 yılındaki askeri darbenin ve ülkenin içinde bulunduğu siyasi krizin turizme olumsuz yansıması olarak yorumlanabilir. işin ilginci darbe, verilere göre onları bir yıl dahi geriye götürmemiş.

türkiye, 2017 yılı itibarıyla gelen turist sayısı bazında dünya'da 8. sırada; tayland ise almanya'nın ardından 10. sırada yer alıyor. turizm gelirlerine baktığımızda türkiye dünya'da ancak 13. sırada iken tayland 4. sırada bulunuyor. bu da aslında tayland'ın turizm konusunda bize göre ne kadar başarılı olduğunu anlatıyor.

sayısal verileri, sosyal bilimler bazında analiz edelim

artık ülke olarak şunun farkına varmalıyız ki kitlesel turizm olayı eskilerde kalmıştır. bunun yerini "yaratıcı turizm" dedikleri turizm tipi almaktadır. yaratıcı turizm, turist için kişiselleştirilmiş aktivitelerdir. bir başka deyişle turistin yaratıcı potansiyeli ile tatil yöresinin özelliklerini birleştiren turizm tipidir. daha net bir örnekle açıklayayım: gittiğiniz turizm bölgesinde size bir kafede yöresel yemeklerden satmak yerine seramonik bir biçimde yemek yapım kursu veya işte şarap tadım turu satılıyorsa bu yaratıcı turizm kapsamında değerlendirilir. turiste bir yemeği 10 dolardan satarken o yemeği yapım kursunu 50 dolara satabilirsiniz ki hem siz hem de turist bu işten memnun kalır.

airbnb, couchsurfing gibi uygulamalar hep bu değişen turizm furyasının ürünleridir. airbnb'de aradığınız şehirde o yöreye özgü yerliler tarafından düzenlenmiş birçok aktivite bulabiliyorsunuz misal. artık insanlara paris'e gidip eyfel kulesini görmek yeterli gelmiyor, o kültürden birileriyle tanışmak, kişiselleştirilmiş bir tatil yaşamak istiyorlar. ülkenin kültürünü tanıtmak turistleri buraya tekrar çekmenin de en önemli koşullarından birisidir kanımca. çok popülist bir yaklaşım ama ne yazık ki biz bırakın ülkenin kültürünü tanıtmayı, turistler otelden dahi dışarı çıkmasın diye çabalıyoruz. halbuki isveç'teki "swedish number" uygulamasında örneğin isveçli sakinlerle bir bağ kurarız. karşımızdakinin anlattıkları bize özel, işte bu da yaratıcı turizme bir örnek.

tayland'a geri dönmek gerekirse

çeşitli bölgelerde farklı deneyimler ve ürünler belirlemişler ve onun üzerine bir turist çekme politikası uygulamışlar: ang thong bölgesi davul yapımı, yala şehri kuş türleri, lampang bölgesi yaratıcı seramik yapımı ile ilgilenenler için bir merkez haline dönüştürülmüş. medikal turizmi ise hiç söylemiyorum bile. çünkü tayland dünya'da cinsiyet değiştirme operasyonlarının en çok yapıldığı ülke.

Lampang seramik atölyesinden bir kare.

bu yaratıcı turizm planı hükümet tarafından 2012 yılında uygulamaya alınmış ki ülkemizle tayland arasındaki turizm gelirindeki marj da bu yıllarda açılmaya başlıyor. 2015 yılında tayland'a gitmiş birisi olarak da şunu söyleyebilirim ki turizmi topyekün, bakkalından oteldeki resepsiyonistine kadar bir politika şeklinde uyguluyorlar. sürekli gülümseme politikası...

Davul yapım atölyesinden bir kare.

özetlemek gerekirse turizm, ülke yönetimi ve vatandaşları tarafından bir plan ve program çerçevesinde yürütülmesi gereken ciddi bir iştir. dış politika gibi iç politika da turistin ülkenize bakış açısını etkiler. kısacası bakarsan tayland gibi ekonomin bağ olur, bakmazsan türkiye gibi dağ olur, 6 yıl geriye dönersin...

kaynaklar:
https://data.worldbank.org/…art&year_high_desc=true

https://www.e-unwto.org/…otfb0792010020132017201901

https://www.researchgate.net/…_for_creative_tourism

Kiev'de Ne Yenir, Ne İçilir, Neresi Gezilir Diye Merak Edenler İçin Gezi Rehberi