Petrol Fiyatları Neden Tarihte İlk Kez 0 Doların Altına İndi?

Petrol vadeli kontratları, dün (20 Nisan) tarihte ilk kez 0 doların altında işlem gördü. %300'den fazla değer kaybı yaşayan ham petrol vadeli kontratlarındaki bu çöküşün sebebini basitçe açıklamaya çalışalım.
Petrol Fiyatları Neden Tarihte İlk Kez 0 Doların Altına İndi?


olayın sebebi

petrol, diğer madenler gibi istediğinizde çıkartıp istediğinizde üretimin durdurabileceğiniz bir emtia değildir. petrol kuyuları, diğer çoğu sondaj kuyusu gibi içerisinden sıvı geçmez ise kendi içine çöker, sondaj kuyunuz kapanır. dolayısıyla üretim minimum da olsa devam etmek zorundadır. kuyunun çökmesi/kapanması halinde tekrar açılması gereklidir, bu da yüksek bir maliyet gerektirir.

üretimi bu şekilde sürekli olan emtialar için 1 aylık "cfd" şeklinde sözleşmeler yapılır. daha doğrusu sözleşmeye dair kağıtlar, petrol üreticisinin istediği fiyattan satışa sunulur. rafineriler ise bu sözleşmeler ile fiziksel olarak petrol alacağına dair söz verir ve sözleşme sonunda tüm petrolü teslim alıp parayı teslim etmekle yükümlüdürler.

şu an yaşanan durumda ise

çoğu havayolu şirketi, kara trafiği, enerji şirketi ve üretim durduğu için ortada bir rafine edilmiş petrol tüketimi yok. dolayısıyla rafinerilerin üretim yapması için herhangi bir alan yok. şu zamana kadar rafineriler üretim yapıp stoklama yoluna gitti ama stoklar tamamen doldu ve zincirin en başına döndük: petrol kuyusundan petrolün çıkarılmasına.

petrol üreticileri "ay sonu geldi paramı ver petrolünü al" diyor. rafineriler "yerim yok alamam" diyor. üretici "alacaksın kardeşim ben bilmem, sözleşme böyle" diyor. rafineri ise serbest piyasaya dönüyor ve "arkadaşlar ben böyle bir sözleşme yapmıştım, şimdi bu sözleşmeyi isteyene bedavaya veririm. hatta isteyen varsa üstüne para veriyim alın bu sözleşmeyi benden allah aşkına, bende petrol depolayacak yer yok" diyor. yani aslında şu an yaşanan kriz rafinerilerin elindeki petrol sözleşmelerini, taşıma ve depolama bedelinden feragat etmek için bedavadan, hatta üstüne para vererek başkasına kitlemeye çalışmasından ibaret.

bu olayın muhtemel sonuçları

önümüzdeki aylarda petrol kuyuları öyle ya da böyle kapanacak. bu kapasitede üretime devam edilse bile tüketim ve depolama hala sorun olacaktır. dolayısıyla bir noktada petrol şirketleri kendilerini zarara sokmak uğruna üretimi durdurup petrol kuyularını kapatacaklar. elinde süresi dolmuş parası ödenmiş fakat teslim alınamamış yüzlerce varillik değersiz sözleşmeler olan rafineriler bu durumdan en kötü darbeyi alacaklar. aynı şekilde rafinerilere bağlı sözleşmeler yapan havayolu ve enerji şirketleri ise 2. darbeyi yiyecekler.

bir noktadan sonra tekrar petrol talebi başladığında ise kapanan kuyuların tekrar açılması için tekrar sondaj yapılması ve tesis kurulması gerekecek, bu ise petrolün maliyetini tekrar artıracak. bu artış ile birlikte suudi arabistan ve rusya da petrol fiyatlarını arttıracak ve dünyada petrol tekrar yükselmeye başlayacak. bu ise tekrar uzun vadede enerji, ulaşım vb. sektörlerde fiyatların artmasına sebep olacak.

not: yatırım tavsiyesi değildir. kendi araştırmanızı kendiniz yapın, finansal tabloları okuyun, şirketlerin üretim adetlerini analiz edin. buna göre yatırımınıza kendiniz karar verin.

Venezuela, Dünyanın En Büyük Petrol Rezervlerine Sahip Olmasına Rağmen Nasıl Bu Hale Geldi?