Tarihte Para Nasıl Bir Evrim Geçirerek, Günümüz Siyasi Dünyasına Yön Veren Tek Güç Haline Geldi?

Paraya dair, Lidyalıların keşfi olduğundan başka ne biliyoruz? Sağladığı öyle bir güç var ki, günümüzde ikili ilişkileri değil; bütün ülkelerin stratejilerini, dünyanın gidişatını bile değiştirebiliyor. Sözlük yazarı "galatyphoon", paranın tarihten bugüne gelişimini, siyasi ilişkilerde etkisini bir bir anlatmış.
Tarihte Para Nasıl Bir Evrim Geçirerek, Günümüz Siyasi Dünyasına Yön Veren Tek Güç Haline Geldi?
iStock.com


kağıt paranın yaygın kullanımı çok eski değildir. çok değil 200-300 yıl önce kağıt para yerine altın gibi değerli madenlerden yapılmış madeni paralar kullanılıyordu. dolayısıyla kimin daha çok altını varsa o daha fazla para basabiliyordu. devletin kasasında altın azalırsa, ya yeni madeni para çıkartılamıyor yada paranın içindeki altın oranı azalıyordu. içindeki altın oranı azalınca da paranın alım gücü azalıyor, bir nevi enflasyon oluşuyordu. osmanlı tarihindeki yeniçeri ayaklanmalarının çoğu bu sebepten çıkmıştır.

bir süre sonra devletler yavaş yavaş kağıt para kullanımına geçtiler. ilk zamanlar bu banknotlar bir nevi sertifika gibiydi. karşılığı kadar altın, parayı basan kuruluşun hazinesinde tutulurdu. yani elinizdeki para ile gidip, sizin olan altını alabilirdiniz. zaten öteki türlü hiç kimseyi alt tarafı bir kağıt parçasına güvenmek için ikna edemezdiniz banknotlar yeni çıktığında. gerçi daha sonra bu pratik kayboldu ve merkez bankaları bulundurmaları gerektiğinden daha az altın bulundurmaya başladılar. ama yine de halk bunu seziyor ve paranın alım gücü azalıyordu. böylece enflasyon oluşuyordu.